{"id":162,"date":"2013-04-06T06:14:10","date_gmt":"2013-04-06T04:14:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/?page_id=162"},"modified":"2019-07-17T19:15:03","modified_gmt":"2019-07-17T17:15:03","slug":"czy-wiesz","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/?page_id=162","title":{"rendered":"Czy wiesz ?"},"content":{"rendered":"<div>\n<header class=\"entry-header\">\n<header class=\"entry-header\">\n<h1 class=\"entry-title\"><a href=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/?p=4849\" rel=\"bookmark\">Ro\u015bliny kt\u00f3rych kleszcze nie lubi\u0105<\/a><\/h1>\n<div class=\"entry-meta\"><span class=\"sep\">Opublikowany <\/span><a title=\"15:07\" href=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/?p=4849\" rel=\"bookmark\"><time class=\"entry-date\" datetime=\"2019-06-26T15:07:53+00:00\">26 czerwca 2019<\/time><\/a><span class=\"by-author\"> <span class=\"sep\"> przez <\/span> <span class=\"author vcard\"><a class=\"url fn n\" title=\"Zobacz wszystkie wpisy, kt\u00f3rych autorem jest Krystyna Leszczy\u0144ska\" href=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/?author=2\" rel=\"author\">Krystyna Leszczy\u0144ska<\/a><\/span><\/span><\/div>\n<div class=\"comments-link\"><\/div>\n<\/header>\n<div class=\"entry-content\">\n<p>Je\u017celi masz w ogrodzie lub na dzia\u0142ce sporo krzak\u00f3w i drzew to mo\u017cesz zasadzi\u0107 ro\u015bliny kt\u00f3rych kleszcze nie lubi\u0105. Dzi\u0119ki temu b\u0119d\u0105 omija\u0107 Tw\u00f3j ogr\u00f3d. Do ro\u015blin kt\u00f3re skutecznie odstraszaj\u0105 kleszcze zaliczamy sza\u0142wi\u0119, rozmaryn, tymianek, mi\u0119te pieprzow\u0105, a tak\u017ce bazyli\u0119 i kocimi\u0119tk\u0119.<\/p>\n<\/div>\n<footer class=\"entry-meta\"><\/footer>\n<h1 class=\"entry-title\"><a href=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/?p=4824\" rel=\"bookmark\">Nie tylko pszczo\u0142y zapylaj\u0105 kwiaty<\/a><\/h1>\n<div class=\"entry-meta\"><span class=\"sep\">Opublikowany <\/span><a title=\"21:05\" href=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/?p=4824\" rel=\"bookmark\"><time class=\"entry-date\" datetime=\"2019-06-14T21:05:42+00:00\">14 czerwca 2019<\/time><\/a><span class=\"by-author\"> <span class=\"sep\"> przez <\/span> <span class=\"author vcard\"><a class=\"url fn n\" title=\"Zobacz wszystkie wpisy, kt\u00f3rych autorem jest Krystyna Leszczy\u0144ska\" href=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/?author=2\" rel=\"author\">Krystyna Leszczy\u0144ska<\/a><\/span><\/span><\/div>\n<div class=\"comments-link\">\n<header class=\"entry-header\"><\/header>\n<p><strong>Nie tylko pszczo\u0142y zapylaj\u0105 kwiaty<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<\/header>\n<div class=\"entry-content\">\n<p><a href=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/DSCN3345-www.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-0\" data-magnific_type=\"image\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-4825 alignleft\" src=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/DSCN3345-www-300x225.jpg\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" srcset=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/DSCN3345-www-300x225.jpg 300w, http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/DSCN3345-www-768x576.jpg 768w, http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/DSCN3345-www.jpg 1024w, http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/DSCN3345-www-400x300.jpg 400w\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" \/><\/a>Nie same pszczo\u0142y s\u0105 odpowiedzialne za efekty zapylania. Du\u017c\u0105 rol\u0119 w tym procesie odgrywaj\u0105 inne owady, np. motyle, much\u00f3wki i inne \u2013 wynika z bada\u0144 prowadzonych na pi\u0119ciu kontynentach, m.in. w Europie (i w Polsce). Pszczo\u0142y to chyba najdok\u0142adniej zbadane owady zapylaj\u0105ce, jakie \u017cyj\u0105 na Ziemi. I cho\u0107 od dawna wiadomo te\u017c, \u017ce zapylaniem zajmuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c ca\u0142a armia innych owad\u00f3w: much, chrz\u0105szczy, os, motyli dziennych i nocnych, mr\u00f3wek i innych \u2013 ich udzia\u0142 w zapylaniu nie zosta\u0142 dotychczas dok\u0142adnie okre\u015blony.<\/p>\n<p>Autorzy badania ustalili, \u017ce kiedy kwiaty s\u0105 odwiedzane przez owady, w 25\u201350 proc. przypadk\u00f3w nie s\u0105 to pszczo\u0142y. I cho\u0107 w trakcie pojedynczej wizyty przy kwiatku nie-pszczo\u0142y s\u0105 nieco mniej wydajne, to ich udzia\u0142 w produkcji nasion i owoc\u00f3w, a przez to tak\u017ce w utrzymaniu biologicznej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci, nie by\u0142 dotychczas doceniany.<\/p>\n<p>Pod wzgl\u0119dem us\u0142ug zwi\u0105zanych z zapylaniem ro\u015blin owady nie b\u0119d\u0105ce pszczo\u0142ami s\u0105 niejednokrotnie wydajne w podobnym stopniu, jak same pszczo\u0142y. Tym samym okazuj\u0105 si\u0119 bardzo wa\u017cne dla \u015bwiatowej produkcji ro\u015blinnej i stabilno\u015bci plon\u00f3w \u2013 podkre\u015blaj\u0105 autorzy bada\u0144.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/DSCN3350-www.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-1\" data-magnific_type=\"image\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-4826 alignright\" src=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/DSCN3350-www-300x225.jpg\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" srcset=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/DSCN3350-www-300x225.jpg 300w, http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/DSCN3350-www-768x576.jpg 768w, http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/DSCN3350-www.jpg 1024w, http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/DSCN3350-www-400x300.jpg 400w\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" \/><\/a>Z bada\u0144 wynika, \u017ce obecno\u015b\u0107 pszcz\u00f3\u0142 jest krytyczna dla owocowania m.in. kawy, grejpfrut\u00f3w, arbuz\u00f3w, s\u0142onecznik\u00f3w, truskawek, kiwi czy migda\u0142\u00f3w. Je\u015bli jednak chodzi o mango, wi\u015bnie czy marchew, na ich kwiatach pszczo\u0142y siadaj\u0105 jedynie sporadycznie. O wiele cz\u0119\u015bciej odwiedzaj\u0105 je inne owady, np. much\u00f3wki czy nawet mr\u00f3wki.<\/p>\n<p>Kiedy w dodatkowych badaniach naukowcy sprawdzili wielko\u015b\u0107 plon\u00f3w \u2013 stwierdzili, \u017ce zwi\u0119ksza\u0142y si\u0119 one, kiedy kwiaty by\u0142y odwiedzane nie tylko przez pszczo\u0142y, ale te\u017c inne zapylacze. To wskazuje na to, \u017ce owady nie b\u0119d\u0105ce pszczo\u0142ami zapewniaj\u0105 dodatkowe korzy\u015bci, kt\u00f3rych nie zapewniaj\u0105 same pszczo\u0142y. To znaczy, \u017ce dla optymalnych plon\u00f3w ro\u015blinnych obie grupy owad\u00f3w s\u0105 wa\u017cne.<\/p>\n<p>Opracowano na podstawie\u00a0 \u2013 Nauka w Polsce, Anna \u015al\u0105zak<\/p>\n<p>Zdj\u0119cia Krystyna Leszczy\u0144ska \u2013 dzia\u0142ka nad Wad\u0105giem<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<p><strong>Sen zimowy zwierz\u0105t<\/strong><\/p>\n<p>Niekt\u00f3re zwierz\u0119ta sta\u0142ocieplne w okresie zimowym zapadaj\u0105\u00a0w fizjologiczny stan odr\u0119twienia organizmu, kt\u00f3ry objawia si\u0119 okresowym spowolnieniem proces\u00f3w \u017cyciowych takich jak: spowolnienie akcji serca; \u00a0metabolizmu; oddychania; akcji m\u00f3zgu, spadek temperatury cia\u0142a, obni\u017cenia pobudliwo\u015bci nerwowej.\u00a0Stan ten trwa od kilku tygodni do kilku miesi\u0119cy, mo\u017ce by\u0107 ci\u0105g\u0142y lub z kr\u00f3tkimi przerwami a poprzedzony jest gromadzeniem tkanki t\u0142uszczowej w organizmie lub robieniem zapas\u00f3w pokarmu w gnie\u017adzie oraz zmianami w funkcjonowaniu gruczo\u0142\u00f3w dokrewnych.<\/p>\n<p><strong>Przyk\u0142adowe zwierz\u0119ta sta\u0142ocieplne zapadaj\u0105ce w sen zimowy:<\/strong><\/p>\n<p><strong>Nied\u017awied\u017a brunatny<\/strong><\/p>\n<p>Jest bardzo du\u017cym drapie\u017cnikiem. Jego waga dochodzi do 800 kg. Zamieszkuje\u00a0g\u00f3rskie lasy. Przed zapadni\u0119ciem w hibernacj\u0119 naturaln\u0105 gromadzi \u00a0w organizmie tkank\u0119 t\u0142uszczow\u0105 brunatn\u0105. \u00a0Schronienie na czas snu zimowego znajduje \u00a0w pieczarach, zaro\u015blach lub wykrotach. W swej kryj\u00f3wce zwanej gawr\u0105 zimuje d\u0142ugo, lecz nie zapada w ca\u0142kowite odr\u0119twienie i od czasu do czasu si\u0119 budzi. Po tym okresie zwierz\u0119 traci na wadze nawet do 200 kg. dlatego wiosn\u0105 aby uzupe\u0142ni\u0107 mas\u0119 cia\u0142a musi je\u015b\u0107 du\u017co mi\u0119sa,\u00a0 dopiero potem przechodzi na wszystko\u017cerno\u015b\u0107. W okresie zimy, od grudnia do lutego samica rodzi od 2 do 4 m\u0142odych, kt\u00f3re przez pierwsze 4 tygodnie s\u0105 \u015blepe. Ma\u0142e wychodz\u0105 po raz pierwszy na powietrze wiosn\u0105.<\/p>\n<p><strong>Je\u017ce<\/strong><\/p>\n<p>Jest to ma\u0142e zwierz\u0105tko pokryte twardymi w\u0142osami (kolcami).\u00a0Je\u017ce prowadz\u0105 naziemny i nocny tryb \u017cycia. S\u0105 samotnikami. <strong>Potrafi\u0105 si\u0119 wspina\u0107 i p\u0142ywa\u0107. <\/strong>S\u0105 wszystko\u017cerne ale g\u0142\u00f3wnie \u017cywi\u0105 si\u0119 owadami.\u00a0W klimacie umiarkowanym je\u017ce zapadaj\u0105 w sen zimowy, zagrzebuj\u0105c si\u0119 w stertach opad\u0142ych li\u015bci. Przed tym jednak nabieraj\u0105 masy cia\u0142a nawet do 100 % swojej wagi. W zimie je\u017ce czasem budz\u0105 si\u0119 zmylone chwilowym wzrostem temperatury do ponad 10 st.C. i wtedy trac\u0105 du\u017co zasob\u00f3w energetycznych.<\/p>\n<p><strong>Nietoperze<\/strong><\/p>\n<p>Gatunk\u00f3w nietoperzy jest wiele nawet w samej Polsce. S\u0105 to jedyne zdolne do aktywnego lotu ssaki. \u017bywi\u0105 si\u0119 owadami, kt\u00f3re zim\u0105 s\u0105 nieaktywne. By przetrwa\u0107 ten trudny okres zapadaj\u0105 na zim\u0119 w stan hibernacji.\u00a0Dzi\u0119ki obni\u017ceniu temperatury cia\u0142a o ponad 30\u00a0\u00b0C i znacznemu spowolnieniu czynno\u015bci \u017cyciowych, mog\u0105 prze\u017cy\u0107, korzystaj\u0105c jedynie z podsk\u00f3rnych zapas\u00f3w t\u0142uszczu.\u00a0Zimowymi schronieniami nietoperzy s\u0105 najcz\u0119\u015bciej r\u00f3\u017cnego rodzaju podziemia, jak\u00a0: jaskinie, sztolnie, piwnice itp.\u00a0Hibernuj\u0105ce nietoperze budz\u0105 si\u0119 co jaki\u015b czas spontanicznie, aby napi\u0107 si\u0119 wody, za\u0142atwi\u0107 pilne potrzeby fizjologiczne, czy te\u017c zmieni\u0107 miejsce pobytu.\u00a0Je\u015bli dodatkowe przebudzenia spowoduj\u0105 wyczerpanie si\u0119 zapas\u00f3w t\u0142uszczu przed nastaniem wiosny, ko\u0144czy si\u0119 to \u015bmierci\u0105 g\u0142odow\u0105 zwierz\u0119cia.<\/p>\n<p><strong>Borsuk<\/strong><\/p>\n<p>Jest ssakiem wszystko\u017cernym. Prowadzi \u017cycie nocne, dzie\u0144 zwykle przesiaduje w norze, kt\u00f3ra\u00a0ma cz\u0119sto do\u015b\u0107 skomplikowan\u0105 budow\u0119 i jest utrzymana w znakomitej czysto\u015bci. W tej\u017ce kryj\u00f3wce borsuk zasypia z nastaniem mroz\u00f3w. Jego sen zimowy nie jest ci\u0105g\u0142y. Podczas ocieplenia budzi si\u0119 i wychodzi z nory celem zaspokojenia pragnienia lub upolowania jakiej\u015b przek\u0105ski. Podczas snu zimowego jego organizm zu\u017cywa nagromadzony jesieni\u0105 t\u0142uszcz, przez co traci na wadze nawet do 7 kg.<\/p>\n<p><strong>Suse\u0142<\/strong><\/p>\n<p>Sus\u0142y s\u0105 zwierz\u0119tami stadnymi. \u017byj\u0105 w rodzinach i koloniach, kt\u00f3re wsp\u00f3lnie zajmuj\u0105 dane siedlisko i wzajemnie ostrzegaj\u0105 si\u0119 przed niebezpiecze\u0144stwami. Kolonie najcz\u0119\u015bciej licz\u0105 od 20\u2013200 osobnik\u00f3w.\u00a0Sus\u0142y prowadz\u0105 dzienny tryb \u017cycia. Ich aktywno\u015b\u0107 zmniejsza si\u0119 jesieni\u0105, kiedy przygotowuj\u0105 si\u0119 do przetrwania zimy.\u00a0Wtedy wej\u015bcia do nor zostaj\u0105 od \u015brodka zabudowane ziemi\u0105 i utkane sianem. Na czas od pa\u017adziernika do marca zwierz\u0119ta zapadaj\u0105 w sen zimowy. Hibernuj\u0105\u00a0samotnie, ka\u017cdy w oddzielnej norze. W tym czasie \u00a0zwierz\u0119ta te kilka razy przebudzaj\u0105 si\u0119 na kr\u00f3tko, wtedy\u00a0 zu\u017cywaj\u0105 znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zgromadzonej energii. Podczas snu temperatura ich cia\u0142a obni\u017ca si\u0119 do 1,8\u20132,0 \u00b0C, \u00a0serce spowalnia swoj\u0105 prac\u0119 a organizm sus\u0142a korzysta z zapas\u00f3w t\u0142uszczu zmagazynowanego w lecie i jesieni.<\/p>\n<p>To tylko kilka przedstawicieli zwierz\u0105t kt\u00f3re zapadaj\u0105 w sen zimowy i wszystkie s\u0105 ssakami. Poza nimi na zim\u0119 zasypiaj\u0105 jeszcze:<strong> popielice, koszatki, \u015bwistaki, bobaki, chomiki i kilka innych.<\/strong><\/p>\n<p>W stan hibernacji naturalnej zapadaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c\u00a0zwierz\u0119ta zmiennocieplne: owady, paj\u0105ki, w\u0119\u017ce a tak\u017ce p\u0142azy i gady. Nie s\u0105 one w stanie funkcjonowa\u0107 w niskich temperaturach, dlatego ka\u017cde z nich na sw\u00f3j w\u0142asny spos\u00f3b zabezpiecza si\u0119 przed zimnem.<\/p>\n<p>_________________________________________________________<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Dzie\u0144 Ziemi<\/strong> obchodzony jest w momencie r\u00f3wnowago wiosennej\u00a0na p\u00f3\u0142kuli p\u00f3\u0142nocnej, czyli w dniu r\u00f3wnowagi jesiennej\u00a0na p\u00f3\u0142kuli po\u0142udniowej. Ten dzie\u0144 wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 tym, \u017ce na ca\u0142ej planecie dzie\u0144\u00a0trwa tyle samo, co noc. R\u00f3wnonoc wiosenna w staro\u017cytnych kulturach olniczych\u00a0wi\u0105za\u0142a si\u0119 ze \u015bwi\u0119tem rodz\u0105cego si\u0119 \u017cycia. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie podkre\u015bla si\u0119, \u017ce jest to dzie\u0144 swoistej r\u00f3wnowagi mog\u0105cej pom\u00f3c w odrzuceniu wzajemnych r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy lud\u017ami odmiennych ras i religii.\u00a0Niezale\u017cnie od wyznawanej wiary\u00a0czy przynale\u017cno\u015bci etnicznej, wszyscy przedstawiciele Homo sapiens\u00a0dziel\u0105 mi\u0119dzy siebie t\u0119 sam\u0105 planet\u0119, kt\u00f3ra \u2013 wed\u0142ug organizator\u00f3w <i>Dnia Ziemi<\/i> \u2013 jest naszym wsp\u00f3lnym dobrem.<\/p>\n<p>Jako pierwszy z ide\u0105 obchodzonego na ca\u0142ym \u015bwiecie <i>Dnia Ziemi<\/i> wyst\u0105pi\u0142 John McConnell (ur. 1915), na konferencji UNESCO, dotycz\u0105cej \u015brodowiska naturalnego w 1969 r. Pierwszy raz Dzie\u0144 Ziemi zosta\u0142 og\u0142oszony 21 marca 1970 r. przez burmistrza SAN Francisko, Josepha Alioto.<\/p>\n<p>Ide\u0119 popar\u0142 Sekretarz Generalny ONZ, U Thant. 26 lutego 1971 r. podpisa\u0142 proklamacj\u0119, w kt\u00f3rej wyznaczy\u0142 r\u00f3wnonoc wiosenn\u0105 jako moment, w kt\u00f3rym \u00a0Narody Zjednoczone obchodz\u0105 Dzie\u0144 Ziemi. W momencie kiedy S\u0142o\u0144ce\u00a0przechodzi w Gwiazdozbi\u00f3r Barrana, w siedzibie ONZ w Nowym Jorku\u00a0rozbrzmiewa Dzwon Pokoju (ang.\u00a0<i>Peace Bell<\/i>). Ma to zwykle miejsce 20 lub 21 marca..<\/p>\n<p>Niezale\u017cnie od tego w 2009 roku dzie\u0144 22 kwietnia zosta\u0142 og\u0142oszony <strong>przez Zgromadzenie Og\u00f3lne ONZ, jako Mi\u0119dzynarodowy Dzie\u0144 Matki Ziemi.<\/strong>\u00a0Pierwsze obchody odby\u0142y si\u0119 w 2010 roku<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Sowy &#8211; zab\u00f3jcy doskonali<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/IMG_0448-www.jpg\" rel=\"attachment wp-att-3562\" data-rel=\"lightbox-image-2\" data-magnific_type=\"image\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-3562 alignleft\" src=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/IMG_0448-www-300x200.jpg\" alt=\"IMG_0448-www\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/IMG_0448-www-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/IMG_0448-www-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/IMG_0448-www.jpg 1024w, https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/IMG_0448-www-450x300.jpg 450w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Odk\u0105d sowy s\u0105 na \u015bwiecie, mo\u017cemy si\u0119 jedynie cieszy\u0107, \u017ce nie jeste\u015bmy mysz\u0105. Poza wyj\u0105tkami potwierdzaj\u0105cymi regu\u0142\u0119, wszystkie sowy z pasj\u0105 zajadaj\u0105 si\u0119 gryzoniami. Do tego stopnia, \u017ce tzw. mysie lata staj\u0105 si\u0119 jednocze\u015bnie sowimi latami. Polega to na tym, \u017ce \u015brednio co 5-7 lat w r\u00f3\u017cnych regionach \u015bwiata, myszy i ich krewniacy mno\u017c\u0105 si\u0119 jeszcze ch\u0119tniej i intensywniej ni\u017c zwykle. Sowy, w odpowiedzi na taki urodzaj, znosz\u0105 znacznie wi\u0119cej jaj i wychowuj\u0105 wi\u0119cej m\u0142odych.<\/p>\n<p>Gdy zabraknie ulubionych myszy, sowy poszukuj\u0105 innych ofiar \u2013 a ich lista jest bardzo d\u0142uga. Puchacz, ogromne, odwa\u017cne ptaszysko z czerwonymi oczami i rozpi\u0119to\u015bci\u0105 skrzyde\u0142 si\u0119gaj\u0105c\u0105 blisko 2m, mo\u017ce zabi\u0107 niemal wszystko &#8211; od myszy na przek\u0105sk\u0119, poprzez ma\u0142e dziki, doros\u0142e jastrz\u0119bie, myszo\u0142owy, a\u017c do lis\u00f3w, a nawet saren w\u0142\u0105cznie. W jego jad\u0142ospisie doliczono si\u0119 250 r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w zwierz\u0105t!<\/p>\n<p>Sowy, symbol tajemnych mocy i obrz\u0105dk\u00f3w, same skrywaj\u0105 nie jedn\u0105 mroczn\u0105 tajemnic\u0119. Niecz\u0119sty w \u015bwiecie ptak\u00f3w kanibalizm, jakkolwiek nie rutynowo, to jednak w szczeg\u00f3lnych wypadkach w\u015br\u00f3d s\u00f3w si\u0119 zdarza. Do tego du\u017ce sowy poluj\u0105 na te mniejsze<\/p>\n<p>Dla s\u00f3w, podobnie jak dla innych drapie\u017cnik\u00f3w typowy jest <em>kainizm<\/em>. Ptaki te zwykle znosz\u0105 wi\u0119cej jaj \u2013 na wszelki wypadek. Jako, \u017ce wysiaduj\u0105 je od z\u0142o\u017cenia pierwszego, maluchy wylegaj\u0105 si\u0119 w odst\u0119pach 1-2 dniowych. Je\u015bli zniesienie by\u0142o liczne \u2013 pomi\u0119dzy najstarszym a najm\u0142odszym piskl\u0119ciem mo\u017ce by\u0107 nawet 10 dni r\u00f3\u017cnicy! Je\u015bli pokarmu b\u0119dzie du\u017co \u2013 rodzice wykarmi\u0105 wszystkie dzieci. Je\u015bli jednak b\u0119d\u0105 k\u0142opoty \u2013 najm\u0142odsze z rodze\u0144stwa nie b\u0119dzie mia\u0142o szansy opu\u015bci\u0107 gniazda jako doros\u0142y ptak. Z\u0142o\u017cy w ofierze swoje \u017cycie, dzi\u0119ki czemu starsze rodze\u0144stwo nie umrze \u015bmierci\u0105 g\u0142odow\u0105. W wyj\u0105tkowo chude lata, takich ofiar w sowim gnie\u017adzie mo\u017ce by\u0107 kilka, a <em>szcz\u0119\u015bciarz<\/em> &#8211; zaledwie jeden.<\/p>\n<p>Wi\u0119ksze sowy stosunkowo cz\u0119sto si\u0119gaj\u0105 te\u017c po wrony, sroki, czy s\u00f3jki. Tutaj zapewne mamy dwa w jednym \u2013 jednocze\u015bnie pokarm i ograniczenie konkurencji. Doskona\u0142ym sposobem, bo znacznie mniej ryzykownym, jest zabijanie m\u0142odych. Dlatego te\u017c \u015bwiadome zagro\u017cenia drapie\u017cniki tak wiele czasu sp\u0119dzaj\u0105 z nimi w gniazdach (lub legowiskach).<\/p>\n<p>Sowy, na tej samej zasadzie, r\u00f3wnie\u017c padaj\u0105 ofiar\u0105 innych, wi\u0119kszych drapie\u017cnik\u00f3w. Tak jak Puszczyk czasami wypu\u015bci si\u0119 na Pustu\u0142k\u0119 (kt\u00f3ra w mie\u015bcie jest jego g\u0142\u00f3wnym konkurentem <em>przy p\u00f3\u0142ce z myszami<\/em>), tak on sam czasami mo\u017ce pa\u015b\u0107 ofiar\u0105 jastrz\u0119bia.<\/p>\n<p>Poza kwesti\u0105 zwyk\u0142ego szcz\u0119\u015bcia lub pecha (a mo\u017ce tylko w\u0142a\u015bciwych decyzji?), sowy to zab\u00f3jcy doskonali. Pi\u00f3ra! Zwykle w barwach kamufluj\u0105cych, delikatne, o specjalnej strukturze, cudownie mi\u0119kkie \u2013 dlatego nikt nie s\u0142yszy, gdy sowa leci. Nawet ona sama!<br \/>\nI tu dochodzimy do sedna sprawy: s\u0142uch! Najwa\u017cniejszy z sowich zmys\u0142\u00f3w &#8211; jest praktycznie doskona\u0142y. Co najmniej 10 razy lepszy od naszego. P\u0142omyk\u00f3wka, na przyk\u0142ad, r\u00f3\u017cnicuje czas, w jakim dochodz\u0105 do niej d\u017awi\u0119ki, do warto\u015bci 30 milionowych sekundy! \u2013 i to dla ka\u017cdego ucha niezale\u017cnie. Nic dziwnego, \u017ce P\u0142omyk\u00f3wka s\u0142yszy sun\u0105c\u0105 mysz z odleg\u0142o\u015bci nawet 60mSowy maja \u015bwietny wzrok! P\u0142omyk\u00f3wka widzi 50 razy lepiej od nas. Ale Puszczyk jest ju\u017c bardziej \u201eludzki\u201d w tym wzgl\u0119dzie \u2013 jego wzrok jest zaledwie 2 razy ostrzejszy od naszego. Dla P\u0142omyk\u00f3wki najczarniejsza nawet noc, mo\u017ce by\u0107 tak jasna, jak dla nas bardzo pochmurny dzie\u0144.<\/p>\n<p>Gdy chc\u0105 wyda\u0107 si\u0119 niewidoczne \u2013 czytaj upodobni\u0107 do ga\u0142\u0119zi, na kt\u00f3rej siedz\u0105 &#8211; sowy wyci\u0105gaj\u0105 swoje cia\u0142a i \u201ewci\u0105gaj\u0105 pi\u00f3ra\u201d. Oczy prawie zamkni\u0119te \u2013 przezornie jednak zostawiaj\u0105 szczeliny, przez kt\u00f3re jakby leniwie przygl\u0105daj\u0105 si\u0119 \u015bwiatu dooko\u0142a. Gdy zdaj\u0105 sobie spraw\u0119, \u017ce kamufla\u017c nie zadzia\u0142a\u0142 i zosta\u0142y zdemaskowane, w\u00f3wczas, w obliczu konfrontacji, zmieniaj\u0105 taktyk\u0119. Ogromniej\u0105 do monstrualnych rozmiar\u00f3w, pr\u00f3buj\u0105c zrobi\u0107 odpowiednie wra\u017cenie na wrogu. Potrafi\u0105 te\u017c wydawa\u0107 niezwyk\u0142e okrzyki \u2013 na tyle straszne, \u017ce wielu si\u0119 wycofuje. Je\u015bli i to nie pomo\u017ce \u2013 zostaje ucieczka&#8230; lub atak.<\/p>\n<p>Jakby \u015bwiadome swoich mocy, sowy potrafi\u0105 odwa\u017cnie broni\u0107 gniazd i m\u0142odych. Podobnie jak samych siebie. Ich szpony i dzioby zostan\u0105 u\u017cyte nawet przeciwko ludziom, kt\u00f3rzy zapuszcz\u0105 si\u0119 niebezpiecznie blisko. Szczeg\u00f3lnie znane ze swoich zdecydowanych dzia\u0142a\u0144 s\u0105 Puszczyki. W obronie gniazd i swojego potomstwa, bez pardonu uderz\u0105 nas w g\u0142ow\u0119. Dzielnie b\u0119d\u0105 ich broni\u0107 przed ka\u017cdym intruzem \u2013 nawet z nara\u017ceniem w\u0142asnego \u017cycia. Niekt\u00f3re, jak nasza (jedyna dzienna) Uszatka B\u0142otna (zwana dawniej po prostu Sow\u0105 B\u0142otn\u0105), udaj\u0105 ranne lub ogl\u0119dnie m\u00f3wi\u0105c \u201edziwne\u201d, aby tylko odwie\u015b\u0107 nieproszonego go\u015bcia od gniazda. Gdy to nie pomaga \u2013 si\u0119gaj\u0105 wreszcie po argumenty si\u0142owe.<\/p>\n<p>Sowy, mimo, \u017ce najcz\u0119\u015bciej schowane w mroku nocy lub starej dziupli, albo gdzie\u015b \u00a0na strychu &#8211; z bliska zaskakuj\u0105 urod\u0105. Od ogromnego Puchacza, po male\u0144k\u0105 S\u00f3weczk\u0119, niewiele wi\u0119ksz\u0105 od wr\u00f3bla \u2013 sowy mieni\u0105 si\u0119 be\u017cami, br\u0105zami i szaro\u015bci\u0105 w tysi\u0105cach odmian i odcieni. Rysowane czerni\u0105 i bielami. Opr\u00f3szone plamkami, paskami, kreskami. Pi\u0119kne. Z bliska i widoczne robi\u0105 jeszcze wi\u0119ksze wra\u017cenie ni\u017c przejmuj\u0105ce <em>uhuuu-hu-uu<\/em> dobiegaj\u0105ce z mroku nocy.<\/p>\n<p>\/\u017ar\u00f3d\u0142o: Jacek Karczewski\/<\/p>\n<p>______________________________________________________________<\/p>\n<p><strong>\u017buraw <em>Grus grus<\/em><\/strong><\/p>\n<p>\u017buraw jest jednym z najwi\u0119kszych polskich ptak\u00f3w. Wymiary cia\u0142a doros\u0142ego osobnika to 105-130cm, a rozpi\u0119to\u015b\u0107 skrzyde\u0142 200-230cm, masa cia\u0142a si\u0119ga nawet 8kg. Ptak jest koloru popielatoszarego z szyj\u0105 i g\u0142ow\u0105 czarnobia\u0142\u0105 czerwon\u0105 plam\u0105 na potylicy (brak w tym miejscu upierzenia).<\/p>\n<p>Jest jednym z dw\u00f3ch gatunk\u00f3w \u017curawi wyst\u0119puj\u0105cych w Europie i jedynym l\u0119gowym w Europie \u015arodkowej. Na obszarze Polski najliczniej wyst\u0119puje w rejonie Warmii, Mazur i na Pomorzu. Na tym obszarze koncentruje si\u0119 ok. 60% populacji krajowej gatunku ocenianej na oko\u0142o 12 tys. par. W ostatnich latach mo\u017cna zaobserwowa\u0107 wyra\u017any wzrost liczebno\u015bci, gatunek rozprzestrzeni\u0142 si\u0119 w kierunku po\u0142udniowym i po\u0142udniowo-wschodnim. \u017burawie nie zimuj\u0105 na obszarze naszego kraju, chocia\u017c w ostatnich latach ze wzgl\u0119du na \u0142agodne zimy, obserwuje si\u0119 osobniki zimuj\u0105ce w Polsce. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 jednak wybiera po\u0142udniowo-zachodnie kra\u0144ce Europy (g\u0142\u00f3wnie Hiszpani\u0119) i p\u00f3\u0142nocne wybrze\u017ca Afryki.<\/p>\n<p>G\u0142\u00f3wnym miejscem gniazdowania s\u0105 \u015br\u00f3dle\u015bne torfowiska, silnie podmok\u0142e doliny rzek oraz zarastaj\u0105ce obrze\u017ca zbiornik\u00f3w wodnych \u2013 staw\u00f3w i jezior. Szczeg\u00f3lnie upodoba\u0142 sobie tereny podmok\u0142e o ograniczonej dost\u0119pno\u015bci\u00a0 drapie\u017cnik\u00f3w, wykorzystuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c zalewiska stworzone przez bobry. Wielko\u015b\u0107 terytorium zajmowanego przez par\u0119 \u017curawi wynosi nawet do100 ha, przy czym mie\u015bci si\u0119 w nim zar\u00f3wno siedlisko l\u0119gowe jak i \u017cerowisko pary z m\u0142odymi.<\/p>\n<p>Gniazdo usytuowane na wodzie czy bagnistym pod\u0142o\u017cu to du\u017ca kolista lub owalna platforma o przeci\u0119tnej \u015brednicy ok. 1 metra z p\u0142ytkim do\u0142kiem l\u0119gowym. Wysoko\u015b\u0107 gniazda uzale\u017cniona jest od g\u0142\u0119boko\u015bci otaczaj\u0105cej wody. Cz\u0119sto jest to du\u017cy kopiec zanurzony w wodzie, a ponad powierzchni\u0119 wody wystaje cz\u0119\u015b\u0107 o wysoko\u015bci 10\u201325 cm.Gniazdo zbudowane jest najcz\u0119\u015bciej ze \u017ad\u017abe\u0142 i cz\u0119\u015bci ro\u015blin rosn\u0105cych w pobli\u017cu. Zrywane w bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie s\u0105 rzucane w kierunku gniazda cz\u0119sto za siebie, a nast\u0119pniedalej przerzucane na kopiec gniazdowy. W rezultacie wok\u00f3\u0142 gniazda, np. w szuwarze pa\u0142kowym, powstaje wolna przestrze\u0144 pozbawiona cz\u0119\u015bci ro\u015blin.<\/p>\n<p>Przylot pierwszych ptak\u00f3w z zimowisk nast\u0119puje ju\u017c na pocz\u0105tku lutego. Po 2-3 tygodniach od przylotu ptaki zaczynaj\u0105 gniazdowa\u0107. Sk\u0142adanie jaj ko\u0144czy si\u0119 pod koniec kwietnia, samica sk\u0142ada najcz\u0119\u015bciej 2 jaja a ich wysiadywanie trwa zwykle 30 dni. Piskl\u0119ta po wykluciu pokryte s\u0105 puchem i mog\u0105 samodzielnie zdobywa\u0107 pokarm, co \u015bwiadczy \u017ce nale\u017c\u0105 do zagnizdownik\u00f3w. Podczas wychowu m\u0142odych ptaki doros\u0142e s\u0105 skrajnie tajemnicze i ostro\u017cne. Odwodz\u0105 od l\u0119gu, udaj\u0105c, \u017ce s\u0105 ranne lub przebiegaj\u0105 pochylone w pobli\u017cu intruza. Piskl\u0119ta intensywnie karmione wysokobia\u0142kowym pokarmem zwierz\u0119cym rosn\u0105 bardzo szybko i po ok. 10 tygodniach uzyskuj\u0105 zdolno\u015b\u0107 lotu, a ich masa cia\u0142a powi\u0119ksza si\u0119 od czasu wyklucia 30\u201340 krotnie. Gdy tylko m\u0142ode \u017curawie uzyskaj\u0105 zdolno\u015b\u0107 lotu (pierwsza po\u0142owa lipca) w\u00f3wczas rodzice zabieraj\u0105 je na bardziej odlegle \u017cerowiska, gdzie ptaki spotykaj\u0105 si\u0119 z innymi \u017curawiami, w tym z rodzinami i osobnikami niel\u0119gowymi. Na noc jeszcze przez d\u0142u\u017cszy okres rodzina wraca do swego rewiru w pobli\u017ce gniada. Od tego momentu \u017curawie rozpoczynaj\u0105 okres \u017cycia socjalnego przebywaj\u0105c coraz cz\u0119\u015bciej wsp\u00f3lnie z innymi osobnikami swojego gatunku. Dla ptak\u00f3w tworz\u0105cych par\u0119 okres ten b\u0119dzie trwa\u0142 a\u017c do nast\u0119pnej wiosny, dla m\u0142odych za\u015b przez najbli\u017csze 4\u20136 lat dop\u00f3ki nie po\u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 w pary.<\/p>\n<p>\u017buraw jest gatunkiem, kt\u00f3ry od\u017cywia si\u0119 zar\u00f3wno pokarmem zwierz\u0119cym, jak i ro\u015blinnym, przy czym pokarm ro\u015blinny dominuje. Udzia\u0142 pokarmu zwierz\u0119cego wyra\u017anie si\u0119 zaznacza w okresie p\u00f3\u017anej wiosny i lata, a szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 odgrywa w okresie wychowu piskl\u0105t. Pokarm pochodzenia zwierz\u0119cego spo\u017cywany przez \u017curawie tworz\u0105 g\u0142\u00f3wnie du\u017ce owady i ich larwy (chrz\u0105szcze, g\u0105sienice motyli, prostoskrzyd\u0142e) ponadto paj\u0119czaki, d\u017cd\u017cownice, \u015blimaki, a tak\u017ce drobne kr\u0119gowce (\u017caby, jaszczurki, niekiedy drobne ssaki i ptaki ). Na pokarm ro\u015blinny, kt\u00f3ry spo\u017cywaj\u0105 \u017curawie sk\u0142ada si\u0119 d\u0142uga lista ro\u015blin, a g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 gatunki uprawiane na polach. S\u0105 to przede wszystkim zbo\u017ca (pszenica, owies, j\u0119czmie\u0144, pszen\u017cyto) oraz preferowana przez \u017curawie kukurydza. Na przedwio\u015bniu \u017curawie ch\u0119tnie zjadaj\u0105 przele\u017ca\u0142e od jesieni ziemniaki. Ponadto ptaki te zjadaj\u0105 wiele r\u00f3\u017cnych zielonych cz\u0119\u015bci ro\u015blin, k\u0142\u0105cza, jagody (\u017curawina, poziomka).<\/p>\n<p>_______________________________________________________________<\/p>\n<p><strong>Zdj\u0119cie kaczki krzy\u017cowki \/&#8221;mieszkanki Gi\u017cycka&#8221;\/ przes\u0142a\u0142 nasz kolega Tadeusz Mi\u0142owski. \u00a0A poni\u017cej kilka informacji o tej kaczce.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Wyst\u0119powanie\u00a0<a href=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/P1020710-www.jpg\" rel=\"attachment wp-att-3175\" data-rel=\"lightbox-image-3\" data-magnific_type=\"image\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-3175 alignleft\" src=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/P1020710-www-300x225.jpg\" alt=\"p1020710-www\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/P1020710-www-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/P1020710-www-768x576.jpg 768w, https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/P1020710-www.jpg 1024w, https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/P1020710-www-400x300.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/strong><\/p>\n<p>Kaczka krzy\u017c\u00f3wka\u00a0 wyst\u0119puje praktycznie na terenie ca\u0142ej p\u00f3\u0142kuli p\u00f3\u0142nocnej.<\/p>\n<p>Jest jedn\u0105 z bardziej popularnych kaczek, wyst\u0119puj\u0105cych w Polsce i nie tylko. Jej populacj\u0119 szacuje si\u0119 w milionach sztuk.<\/p>\n<p>Gniazda buduje przede wszystkim w trawie, ale z uwagi na gro\u017c\u0105ce jej niebezpiecze\u0144stwa, nierzadko decyduje si\u0119 na zak\u0142adanie gniazd na niewielkich drzewach. Znane s\u0105 te\u017c przypadki zak\u0142adania gniazd w pobli\u017cu siedzib ludzkich \u2013 najdziwniejsze i bardzo popularne miejsca, to skrzynki z kwiatami, znajduj\u0105ce si\u0119 na balkonach mieszka\u0144 i dom\u00f3w. Gniazdo przypomina niewielk\u0105 miseczk\u0119. Podstawowym budulcem gniazd jest trawa oraz mech. W charakterze wy\u015bci\u00f3\u0142ki swoich gniazd, kaczki krzy\u017c\u00f3wki stosuj\u0105 bardzo delikatne pi\u00f3rka.<\/p>\n<p><strong>L\u0119gi<\/strong><\/p>\n<p>Kaczki krzy\u017c\u00f3wki sk\u0142adaj\u0105 tylko jeden l\u0119g w roku. Kaczka sk\u0142ada od 8 do 12 jaj, czasami nawet ponad 14. Kaczka wysiaduje jajka oko\u0142o miesi\u0105ca. M\u0142ode po wykluciu si\u0119, przebywaj\u0105 w gnie\u017adzie oko\u0142o 60 dni, p\u00f3\u017aniej nast\u0119puje powolna nauka latania. M\u0142ode zdolno\u015b\u0107 do rozmna\u017cania si\u0119, zyskuj\u0105 ju\u017c po roku.<\/p>\n<p><strong>Wygl\u0105d<\/strong><\/p>\n<p>Krzy\u017c\u00f3wki s\u0105 ptakami o do\u015b\u0107 charakterystycznym ubarwieniu. Samiec w szacie godowej ma g\u0142ow\u0119 o charakterystycznym zielonkawym ubarwieniu. Dzi\u00f3b pomara\u0144czowy, nogi r\u00f3wnie\u017c.<\/p>\n<p>W przypadku samic, ubarwienie jest ca\u0142kowicie inne i mniej kontrastowe ni\u017c ubarwienie samca, po prostu nieco bardziej bledsze. Krzy\u017c\u00f3wka jest ptakiem kwalifikowanym jako \u015bredni D\u0142ugo\u015b\u0107 cia\u0142a krzy\u017c\u00f3wki, to kilkadziesi\u0105t centymetr\u00f3w, skrzyd\u0142a w rozstawie si\u0119gaj\u0105 prawie metra. Waga krzy\u017c\u00f3wki to nawet 1,5 kg Ciekawostka jest d\u0142ugowieczno\u015b\u0107 tych ptak\u00f3w. Najstarsze krzy\u017c\u00f3wki, kt\u00f3rych wiek zosta\u0142 oficjalnie potwierdzony, mia\u0142y 29 lat.<\/p>\n<p><strong>Pokarm<\/strong><\/p>\n<p>Kaczka krzy\u017c\u00f3wka jest wszystko\u017cerna, jednak z regu\u0142y decyduje si\u0119 na pokarmy pochodzenia ro\u015blinnego. Bardzo dobrze radzi sobie w wodzie \u2013 p\u0142ywa i r\u00f3wnie\u017c na powierzchni wody poszukuje jedzenia. Co charakterystyczne, nie nurkuje, ale zanurza przedni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 cia\u0142a i w ten spos\u00f3b zdobycia pokarm znajduj\u0105cy si\u0119 w wodzie.<\/p>\n<p>_____________________________________________________<\/p>\n<p><strong>KACZE\u0143CE<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0Podczas sobotniej w\u0119dr\u00f3wki 16 kwietnia, z Dywit do Redykajn, \u00a0spotkali\u015bmy pi\u0119knie kwitn\u0105ce kacze\u0144ce.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong><a href=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/DSCN6351-www.jpg\" rel=\"attachment wp-att-2748\" data-rel=\"lightbox-image-4\" data-magnific_type=\"image\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-2748 alignleft\" src=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/DSCN6351-www-300x225.jpg\" alt=\"DSCN6351-www\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/DSCN6351-www-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/DSCN6351-www-768x576.jpg 768w, https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/DSCN6351-www.jpg 1024w, https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/DSCN6351-www-400x300.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Knie\u0107 b\u0142otna<\/strong>, kaczeniec, kaczyniec, \u2013 ro\u015blina\u00a0szeroko rozprzestrzeniona na ca\u0142ej p\u00f3\u0142kuli p\u00f3\u0142nocnej: wyst\u0119puje w ca\u0142ej niemal Europie, Azji, Ameryce P\u00f3\u0142nocnej.<\/p>\n<p>W Polsce\u00a0jest pospolita na bagnistych \u0142\u0105kach\u00a0\u00a0i w ni\u017cszych partiach g\u00f3r.. Kwitnie od marca do maja lub czerwca. Ro\u015bnie na wilgotnych \u0142\u0105kach, brzegach strumieni, w rowach i lasach \u0142\u0119gowych. \u00a0Knie\u0107 wabi owady nektarem,\u00a0\u00a0specjalnymi plamami i rysunkami, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 zauwa\u017cone tylko przez oczy owad\u00f3w, reaguj\u0105ce na \u015bwiat\u0142o ultrafioletowe.<\/p>\n<p><strong><a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ro%C5%9Blina_truj%C4%85ca\">Ro\u015blina truj\u0105ca<\/a><\/strong>. \u015awie\u017ce ziele zawiera anemonin\u0119, kt\u00f3ra w wi\u0119kszych ilo\u015bciach jest toksyczna. Ro\u015blina nie jest zjadana przez byd\u0142o. Je\u015bli znajdzie si\u0119 w paszy\u00a0w niewielkiej ilo\u015bci \u2013 nie dzia\u0142a szkodliwie, lecz mlekop\u0119dnie. Dzia\u0142anie szkodliwe znika podczas suszenia siana\u00a0wskutek rozk\u0142adu zwi\u0105zk\u00f3w szkodliwych<\/p>\n<p><strong>Czaple siwe zimuj\u0105ce nad rzek\u0105 Wad\u0105g.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Czapla siwa<\/strong> (<em>Ardea cinerea<\/em>), gatunek z rodziny czapli, o d\u0142ugo\u015bci cia\u0142a ok. 90 cm. i rozpi\u0119to\u015bci skrzyde\u0142 od 160\u2013170 cm; ci\u0119\u017car cia\u0142a do 2 kg. Charakteryzuje si\u0119 upierzeniem popielatoszarym, z bia\u0142\u0105 g\u0142ow\u0105 z ciemnym pasem nad okiem i ciemnym czubkiem z ty\u0142u g\u0142owy. Dzi\u00f3b i nogi \u017c\u00f3\u0142tawo-czarne.<a href=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5385-www.jpg\" rel=\"attachment wp-att-2498\" data-rel=\"lightbox-image-5\" data-magnific_type=\"image\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-2498 alignleft\" src=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5385-www-300x225.jpg\" alt=\"DSCN5385-www\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5385-www-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5385-www-768x576.jpg 768w, https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5385-www.jpg 1024w, https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5385-www-400x300.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>\u017beruje najch\u0119tniej w p\u0142ytkich partiach zbiornik\u00f3w wodnych i rzek, \u017cywi\u0105c si\u0119 rybami, a tak\u017ce p\u0142azami, gadami, drobnymi ssakami i wi\u0119kszymi owadami. Najcz\u0119\u015bciej gnie\u017adzi si\u0119 kolonijnie na wysokich drzewach w pobli\u017cu w\u00f3d; wyprowadza jeden l\u0119g w roku, sk\u0142adaj\u0105c 2\u20135 niebieskozielonych jaj, kt\u00f3re wysiaduje 26 dni. M\u0142ode, kt\u00f3re s\u0105 rzekomymi gniazdownikami uzyskuj\u0105 samodzielno\u015b\u0107 po 50 dniach.<a href=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5386-www.jpg\" rel=\"attachment wp-att-2499\" data-rel=\"lightbox-image-6\" data-magnific_type=\"image\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-2499 alignright\" src=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5386-www-300x225.jpg\" alt=\"DSCN5386-www\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5386-www-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5386-www-768x576.jpg 768w, https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5386-www.jpg 1024w, https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5386-www-400x300.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Czapla siwa wyst\u0119puje w Europie, w \u015brodkowej i po\u0142udniowo-wschodniej Azji i w Afryce. W Polsce wyst\u0119puje nielicznie na nizinach, liczniej w strefie pojezierzy; og\u00f3\u0142em krajowa populacja liczy ok. 8 tys. par l\u0119gowych. Przylatuje w marcu, za\u015b odlatuje w listopadzie;<strong> cz\u0119\u015b\u0107 ptak\u00f3w pozostaje na zim\u0119.<\/strong> Jest ptakiem \u0142ownym, podlegaj\u0105cym ochronie okresowej (1 marca \u2013 14 sierpnia; nie dotyczy staw\u00f3w hodowlanych).<\/p>\n<header class=\"entry-header\">\n<h1 class=\"entry-title\"><a href=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/?p=2481\" rel=\"bookmark\">Spotkanie na wyspie<\/a><\/h1>\n<div class=\"entry-meta\"><span class=\"sep\">Opublikowany <\/span><a title=\"08:07\" href=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/?p=2481\" rel=\"bookmark\"><time class=\"entry-date\" datetime=\"2016-01-19T08:07:33+00:00\">19 stycznia 2016<\/time><\/a><span class=\"by-author\"> <span class=\"sep\">przez <\/span><span class=\"author vcard\"><a class=\"url fn n\" title=\"Zobacz wszystkie wpisy, kt\u00f3rych autorem jest Krystyna Leszczy\u0144ska\" href=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/?author=2\" rel=\"author\">Krystyna Leszczy\u0144ska<\/a><\/span><\/span><\/div>\n<div class=\"comments-link\"><\/div>\n<\/header>\n<div class=\"entry-content\">\n<p><a href=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5327-www.jpg\" rel=\"attachment wp-att-2483\" data-rel=\"lightbox-image-7\" data-magnific_type=\"image\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-2483\" src=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5327-www-300x225.jpg\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" srcset=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5327-www-300x225.jpg 300w, http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5327-www-768x576.jpg 768w, http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5327-www.jpg 1024w, http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5327-www-400x300.jpg 400w\" alt=\"DSCN5327-www\" width=\"300\" height=\"225\" \/><\/a><\/p>\n<p>W czasie niedzielnego wypadu na dzia\u0142k\u0119, kt\u00f3ra znajduje si\u0119 przy rzece Wad\u0105g, \u00a0widzieli\u015bmy nork\u0119 ameryka\u0144sk\u0105 poluj\u0105c\u0105 na ryby. Mogli\u015bmy si\u0119 przekona\u0107 jak zwinne jest to zwierz\u0105tko.<a href=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5328-www.jpg\" rel=\"attachment wp-att-2485\" data-rel=\"lightbox-image-8\" data-magnific_type=\"image\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-2485 alignright\" src=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5328-www-300x225.jpg\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" srcset=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5328-www-300x225.jpg 300w, http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5328-www-768x576.jpg 768w, http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5328-www.jpg 1024w, http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5328-www-400x300.jpg 400w\" alt=\"DSCN5328-www\" width=\"300\" height=\"225\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Nie za bardzo przejmowa\u0142a si\u0119 nasz\u0105 obecno\u015bci\u0105. Nurkowa\u0142a, po chwili wychodzi\u0142a na brzeg\u2026 i tak wielokrotnie.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5331-www.jpg\" rel=\"attachment wp-att-2486\" data-rel=\"lightbox-image-9\" data-magnific_type=\"image\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-2486\" src=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5331-www-300x225.jpg\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" srcset=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5331-www-300x225.jpg 300w, http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5331-www-768x576.jpg 768w, http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5331-www.jpg 1024w, http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5331-www-400x300.jpg 400w\" alt=\"DSCN5331-www\" width=\"300\" height=\"225\" \/><\/a><\/p>\n<p>Ale jak Tolek podszed\u0142 do niej na odleg\u0142o\u015b\u0107 ok. 2 m, to chyba uzna\u0142a, \u017ce wyp\u0142oszy <a href=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5332-www.jpg\" rel=\"attachment wp-att-2487\" data-rel=\"lightbox-image-10\" data-magnific_type=\"image\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-2487 alignleft\" src=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5332-www-300x225.jpg\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" srcset=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5332-www-300x225.jpg 300w, http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5332-www-768x576.jpg 768w, http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5332-www.jpg 1024w, http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/DSCN5332-www-400x300.jpg 400w\" alt=\"DSCN5332-www\" width=\"300\" height=\"225\" \/><\/a>jej ryby i pop\u0142yn\u0119\u0142a na drugi brzeg.<\/p>\n<p>Norka ameryka\u0144ska to sympatycznie wygl\u0105daj\u0105ce, ale agresywne zwierz\u0105tko z rodziny \u0142asicowatych. Do\u00a0niedawna zasiedla\u0142a ona tylko Ameryk\u0119 P\u00f3\u0142nocn\u0105. Jednak w latach dwudziestych XX wieku hodowcy zwierz\u0105t futerkowych sprowadzili j\u0105 do Europy. W wyniku ucieczek z ferm hodowlanych gatunek ten stopniowo rozprzestrzenia\u0142 si\u0119, tworz\u0105c dzikie populacje. W latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XX wieku jej zasi\u0119g obejmowa\u0142 ca\u0142\u0105 Skandynawi\u0119, kraje nadba\u0142tyckie, a nawet zachodnie kra\u0144ce Europy.<\/p>\n<p>W Polsce na prze\u0142omie lat 80. i 90. XX wieku norka ameryka\u0144ska zasiedli\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 odpowiadaj\u0105cych jej siedlisk (rzeki, potoki, starorzecza i jeziora na terenach le\u015bnych lub s\u0105siaduj\u0105cych z kompleksami le\u015bnymi) w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci kraju. W chwili obecnej trwa jej ekspansja wzd\u0142u\u017c ciek\u00f3w wodnych na po\u0142udnie Polski, gdzie stopniowo odkrywane s\u0105 nowe stanowiska tego drapie\u017cnika.<\/p>\n<p>Przyczyn\u0105 silnej ekspansji norki ameryka\u0144skiej w Polsce jest najprawdopodobniej wykorzystanie przez ten gatunek wolnej niszy ekologicznej \u201epomi\u0119dzy\u201d niszami wydry i innych \u0142asicowatych. Norka jest bowiem doskona\u0142ym nurkiem, przez co silnie konkuruje z wydr\u0105. Jest tak\u017ce od niej znacznie bardziej zwinna, zw\u0142aszcza na l\u0105dzie. Dobrze wspina si\u0119 na drzewa (na wysoko\u015b\u0107 nawet do 10 metr\u00f3w), nie dor\u00f3wnuj\u0105c jednak w tej materii kunom.<\/p>\n<p>Na terenach zasiedlonych przez nork\u0119, sta\u0142a si\u0119 ona dominuj\u0105cym drapie\u017cnikiem w obr\u0119bie ciek\u00f3w i zbiornik\u00f3w wodnych. Stanowi olbrzymie zagro\u017cenie dla rodzimej fauny, szczeg\u00f3lnie wodnej. Od\u017cywia si\u0119 zwierz\u0119tami nale\u017c\u0105cymi do wielu gatunk\u00f3w, poluj\u0105c szczeg\u00f3lnie na ptaki, ssaki, p\u0142azy, ryby, gady, skorupiaki, ma\u0142\u017ce i \u015blimaki. W jej zasi\u0119gu znajduj\u0105 si\u0119 gniazda ptak\u00f3w zlokalizowane na ziemi, ale tak\u017ce po\u015br\u00f3d koron drzew. Rodzi ona potomstwo oraz przejawia najwi\u0119ksz\u0105 aktywno\u015b\u0107 \u017cerow\u0105 w momencie, w kt\u00f3rym nasze rodzime gatunki ptactwa wodnego wchodz\u0105 w okres gniazdowy oraz wodzenia piskl\u0105t. W obr\u0119bie Parku Narodowego \u201eUj\u015bcie Warty\u201d przeprowadzono swego czasu badania nad sk\u0142adem pokarmu norek. Wykaza\u0142y one, i\u017c w okresie wiosennym i letnim udzia\u0142 po\u017cywienia pochodzenia ptasiego (jaja, piskl\u0119ta i osobniki doros\u0142e) stanowi nawet do 90% diety norek ameryka\u0144skich.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<p><strong>PARKI NARODOWE<\/strong>\u00a0s\u0105 jedn\u0105 z form ochrony przyrody. Jest to obszar wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cy si\u0119 szczeg\u00f3lnymi warto\u015bciami przyrodniczymi, naukowymi, spo\u0142ecznymi, kulturowymi i edukacyjnymi, o powierzchni nie mniejszej ni\u017c\u00a01000 ha,\u00a0na kt\u00f3rym ochronie podlega ca\u0142a przyroda oraz walory krajobrazowe. Park narodowy tworzy si\u0119 w celu zachowania r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej, zasob\u00f3w, twor\u00f3w i sk\u0142adnik\u00f3w przyrody nieo\u017cywionej i walor\u00f3w krajobrazowych, przywr\u00f3cenia w\u0142a\u015bciwego stanu zasob\u00f3w i sk\u0142adnik\u00f3w przyrody oraz odtwarzania zniszczonych siedlisk przyrodniczych, siedlisk ro\u015blin, siedlisk zwierz\u0105t lub siedlisk grzyb\u00f3w.\u00a0W Polsce istniej\u0105 23 parki narodowe stanowi\u0105ce 1% powierzchni kraju.<\/p>\n<p><strong>1. Babiog\u00f3rski \u00a0&#8211; p<\/strong>owierzchnia: 3 392 ha<\/p>\n<p><strong>2. Bia\u0142owieski &#8211; p<\/strong>owierzchnia: 10 502 ha<\/p>\n<p><strong>3. Biebrza\u0144ski &#8211; p<\/strong>owierzchnia: 59 223 ha<\/p>\n<p><strong>4. Bieszczadzki &#8211; p<\/strong>owierzchnia: 29 202 ha<\/p>\n<p><strong>5. Bory Tucholskie &#8211; p<\/strong>owierzchnia: 4 798 ha<\/p>\n<p><strong>6. Drawie\u0144ski\u00a0&#8211; p<\/strong>owierzchnia: 11 342 ha<\/p>\n<p><strong>7. Gorcza\u0144ski\u00a0&#8211; p<\/strong>owierzchnia: 7 030 ha<\/p>\n<p><strong>8. G\u00f3r Sto\u0142owych\u00a0&#8211; p<\/strong>owierzchnia: 6 340 ha<\/p>\n<p><strong>9. Kampinoski\u00a0&#8211; p<\/strong>owierzchnia: 38 544 ha<\/p>\n<p><strong>10. Karkonoski\u00a0&#8211; p<\/strong>owierzchnia: 5 575 ha<\/p>\n<p><strong>11. Magurski- p<\/strong>owierzchnia: 19 962 ha<\/p>\n<p><strong>12. Narwia\u0144ski &#8211; p<\/strong>owierzchnia: 7 350 ha<\/p>\n<p><strong>13. Ojcowski &#8211; p<\/strong>owierzchnia: 2 146 ha<\/p>\n<p><strong>14. Pieni\u0144ski\u00a0&#8211; p<\/strong>owierzchnia: 2 346 ha<\/p>\n<p><strong>15. Poleski\u00a0&#8211; p<\/strong>owierzchnia: 9 762 ha<\/p>\n<p><strong>16. Roztocza\u0144ski &#8211; p<\/strong>owierzchnia: 8 482 ha<\/p>\n<p><strong>17. S\u0142owi\u0144ski\u00a0&#8211; p<\/strong>owierzchnia: 18 619 ha<\/p>\n<p><strong>18. \u015awi\u0119tokrzyski\u00a0&#8211; p<\/strong>owierzchnia: 7 632 ha<\/p>\n<p><strong>19. Tatrza\u0144ski &#8211; p<\/strong>owierzchnia: 21 164 ha<\/p>\n<p><strong>20. Uj\u015bcie Warty &#8211; p<\/strong>owierzchnia: 7 956 ha<\/p>\n<p><strong>21. Wielkopolski &#8211; p<\/strong>owierzchnia: 7 584 ha<\/p>\n<p><strong>22. Wigierski\u00a0&#8211; p<\/strong>owierzchnia: 15 085 ha<\/p>\n<p><strong>23. Woli\u0144ski\u00a0&#8211; p<\/strong>owierzchnia: 10 937 ha<\/p>\n<p>____________________________________________________________<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Ptaki u nas zimuj\u0105ce<\/strong><\/p>\n<p><b>S\u0105 gatunki ptak\u00f3w, dla kt\u00f3rych Polska jest tym, czym Afryka dla bocian\u00f3w: ciep\u0142ym krajem. Zim\u0105 mo\u017cna u nas spotka\u0107 pochodz\u0105ce ze Skandynawii i Syberii ptaki kaczkowate, na \u0142\u0105kach i polach \u2013 myszo\u0142owy w\u0142ochate, za\u015b na miejskich drzewach uwijaj\u0105 si\u0119 barwne gile i jemio\u0142uszki.<\/b><br \/>\nW\u015br\u00f3d gatunk\u00f3w, kt\u00f3re traktuj\u0105 Polsk\u0119 jako ciep\u0142y kraj i przylatuj\u0105 do nas na zim\u0119, dominuj\u0105 ptaki wodne . Wiele gatunk\u00f3w ptak\u00f3w, kt\u00f3re gnie\u017cd\u017c\u0105 si\u0119 na p\u00f3\u0142nocy Europy i w europejskiej lub azjatyckiej cz\u0119\u015bci Rosji jest zwi\u0105zanych z brzegiem morza, kt\u00f3re zim\u0105 w ich rodzinnych stronach do\u015b\u0107 wcze\u015bnie zamarza. Wtedy ci\u0105gn\u0105 nad Ba\u0142tyk, na nasze \u015br\u00f3dl\u0105dowe zbiorniki zaporowe czy niezamarzni\u0119te odcinki rzek, gdzie cz\u0119sto mo\u017cna spotka\u0107 tracza bielaczka, nurog\u0119si czy kaczki morskie: uhl\u0119, lod\u00f3wk\u0119 i markaczk\u0119.<br \/>\nInnym siedliskiem cz\u0119sto wybieranym podczas zimowych spacer\u00f3w w poszukiwaniu ptak\u00f3w s\u0105 pola i \u0142\u0105ki, gdzie mo\u017cna spotka\u0107 m.in. myszo\u0142owa w\u0142ochatego, kt\u00f3ry od swojego bliskiego kuzyna \u2013 naszego myszo\u0142owa \u2013 r\u00f3\u017cni si\u0119 opierzonymi skokami, przez kt\u00f3re wygl\u0105da, jakby mia\u0142 spodenki z pi\u00f3r. To gatunek, kt\u00f3ry przylatuje do nas g\u0142\u00f3wnie ze Skandynawii. U nas ptaki te \u017cywi\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie gryzoniami, kt\u00f3re mog\u0105 znale\u017a\u0107 na polach.<\/p>\n<p>W czasie w\u0119dr\u00f3wek na polach mo\u017cna te\u017c u nas spotka\u0107 innego drapie\u017cnika &#8211; b\u0142otniaka zbo\u017cowego, kt\u00f3ry zimuje u nas jako jedyny z czterech spotykanych w Polsce gatunk\u00f3w b\u0142otniak\u00f3w. Zdarza si\u0119 te\u017c drzemlik, najmniejszy sok\u00f3\u0142 w Europie, stosunkowo rzadki.<\/p>\n<p>______________________________________________________________<\/p>\n<div><a href=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/DSCN0982-www.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-11\" data-magnific_type=\"image\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-1988\" src=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/DSCN0982-www-300x225.jpg\" alt=\"DSCN0982-www\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/DSCN0982-www-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/DSCN0982-www-400x300.jpg 400w, https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/DSCN0982-www.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><strong>Kosaciec \u017c\u00f3\u0142ty<\/strong> to silnie rosn\u0105ca<br \/>\nbylina z w\u0105skimi zielonymi, dekoracyjnymi li\u015b\u0107mi i okaza\u0142ymi, jasno\u017c\u00f3\u0142tymi kwiatami. Kwitnie od maja do lipca. Dobrze ro\u015bnie w s\u0142o\u0144cu i w p\u00f3\u0142cieniu na brzegu stawu i w wodzie do 40 cm g\u0142\u0119boko\u015bci. Ro\u015blina ca\u0142kowicie mrozoodporna.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><strong>Kosaciec \u017c\u00f3\u0142ty<\/strong> lubi\u00a0 du\u017co wilgoci i preferuje stanowiska podmok\u0142e, dobrze si\u0119 czuje cz\u0119\u015bciowo zanurzony w wodzie (przy okazji dobrze j\u0105 natlenia). <em>Iris pseudacorus<\/em> zrzuca na zim\u0119 li\u015bcie i zimuje w formie k\u0142\u0105cza, kt\u00f3re wiosn\u0105 mo\u017cna rozdzieli\u0107 i rozsadzi\u0107.<br \/>\nGatunek kosa\u0107ca polecany do oczek wodnych.<\/div>\n<div>________________________________________________<\/div>\n<div>\n<header>\n<h1><a href=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/?p=2240\" rel=\"bookmark\">Dlaczego opadaj\u0105 li\u015bcie z drzew<\/a><\/h1>\n<div><a href=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/DSCN4313-www.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-12\" data-magnific_type=\"image\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/DSCN4313-www-300x225.jpg\" alt=\"DSCN4313-www\" width=\"300\" height=\"225\" \/><\/a>Jesie\u0144 jest pi\u0119knie kolorowa, nostalgiczna, zmierzaj\u0105ca ku zimie\u2026 R\u00f3\u017cnobarwno\u015b\u0107 tej pory roku widoczna jest w ro\u015blinnych li\u015bciach. We wrze\u015bniu rozpoczyna si\u0119 ten kolorowy spektakl.<\/div>\n<\/header>\n<div>\n<p>Ziele\u0144 powoli znika, ust\u0119puj\u0105c miejsca barwom \u017c\u00f3\u0142tym, br\u0105zowym, rudym i czerwonym. Drzewa i krzewy li\u015bciaste sukcesywnie pozbywaj\u0105 si\u0119 kolorowych\u00a0\u00a0li\u015bci, kt\u00f3re niczym barwny dywan za\u015bcie\u0142aj\u0105 ziemi\u0119. Dlaczego tak si\u0119 dzieje? Nie ma dot\u0105d jednoznacznej odpowiedzi.<\/p>\n<p>Zrzucanie li\u015bci jest dla ro\u015blin wa\u017cnym \u017cyciowo procesem fizjologicznym. W okresie wegetacji poprzez blaszki li\u015bciowe odbywa si\u0119 intensywna transpiracja (wyparowywanie wody), dzi\u0119ki kt\u00f3rej ro\u015bliny trac\u0105 ciep\u0142o i si\u0119 nie przegrzewaj\u0105. Pozostawienie li\u015bci na zim\u0119 grozi\u0142oby przemarzni\u0119ciem, dlatego ro\u015bliny przygotowuj\u0105c si\u0119 do zimy zawczasu pozbywaj\u0105 si\u0119 tych organ\u00f3w. Za barw\u0119 li\u015bci ro\u015blin\u00a0odpowiada mieszanka wielu pigment\u00f3w, kt\u00f3rych sk\u0142ad ilo\u015bciowy jest r\u00f3\u017cny u r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w. W li\u015bciach zazwyczaj najwi\u0119cej jest chlorofili (barwnik\u00f3w zielonych), mniej jest ksantofili (barwnik\u00f3w \u017c\u00f3\u0142tych) i karoten\u00f3w (barwnik\u00f3w pomara\u0144czowych) oraz antocyjan\u00f3w (czerwonych, niebieskich i fioletowych). Li\u015bcie s\u0105 zielone z powodu przewagi chlorofili nad pozosta\u0142ymi barwnikami. Jesieni\u0105, gdy dni staj\u0105 si\u0119 kr\u00f3tsze i jest mniej \u015bwiat\u0142a do przeprowadzania fotosyntezy, chlorofile ulegaj\u0105 rozk\u0142adowi i wtedy w li\u015bciach uwidaczniaj\u0105 si\u0119 inne barwniki. Niekt\u00f3re gatunki jesieni\u0105 produkuj\u0105 nawet wi\u0119ksze ilo\u015bci antocyjan\u00f3w. Przypuszcza si\u0119, \u017ce \u017c\u00f3\u0142te i czerwone barwy li\u015bci mog\u0105 odstrasza\u0107 paso\u017cytnicze owady, aby w nich na zim\u0119 nie sk\u0142ada\u0142y jajeczek. Inna hipoteza stara si\u0119 wyja\u015bni\u0107 jesienn\u0105 produkcj\u0119 kolorowych barwnik\u00f3w jako ochron\u0119 przed powstaj\u0105cymi wolnymi rodnikami tlenowymi odpowiedzialnymi za starzenie si\u0119 organizm\u00f3w.<a href=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/DSCN4302-www.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-13\" data-magnific_type=\"image\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/DSCN4302-www-300x225.jpg\" alt=\"DSCN4302-www\" width=\"300\" height=\"225\" \/><\/a><\/p>\n<p>Natura wie, co robi. Ta pora roku stanowi przecie\u017c po\u017cegnanie lata, jest czasem, kiedy przyroda zamiera przed zim\u0105, aby z pe\u0142n\u0105 si\u0142\u0105 odrodzi\u0107 si\u0119 na wiosn\u0119.<\/p>\n<p><strong><i>tekst: Maria Olszowska<\/i><i><br \/>\nAutorka jest emerytowan\u0105 nauczycielk\u0105 biologii. Pochodzi z Krakowa, od trzydziestu lat<\/i><i>mieszka<\/i><i>\u00a0w Mr\u0105gowie.\u00a0<\/i><\/strong><\/p>\n<p><strong>zdj\u0119cia<\/strong>:\u00a0<strong>\u00a0Anatol Leszczy\u0144ski \/<\/strong>zdj\u0119cia zrobione podczas sobotniego spaceru po Arboretum w Kudypach 17 pa\u017adziernika 2015 r.\/<\/p>\n<p>______________________________________________________________<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<div><strong><strong>Wa\u017cki<\/strong><\/strong><\/div>\n<div><strong><strong><strong><br \/>\n<\/strong><\/strong><\/strong><\/p>\n<table class=\"table table-hover\">\n<tbody>\n<tr>\n<td><a href=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/DSCN0984-www.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-14\" data-magnific_type=\"image\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-1977\" src=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/DSCN0984-www-300x225.jpg\" alt=\"DSCN0984-www\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/DSCN0984-www-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/DSCN0984-www-400x300.jpg 400w, https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/DSCN0984-www.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Wa\u017cki \u2014 to bardzo \u201estare\u201d istoty. Pojawi\u0142y si\u0119 na Ziemi oko\u0142o <a href=\"http:\/\/wazki.pl\/historia.html\">300 milion\u00f3w \u00a0lat temu<\/a>. S\u0105 wprawdzie owadami o cechach pierwotnych, lecz ich doskona\u0142e przystosowanie \u00a0do \u017cycia musia\u0142o nast\u0105pi\u0107 b\u0142yskawicznie, gdy\u017c ju\u017c w p\u00f3\u017anym karbonie by\u0142y \u201ew\u0142adcami przestworzy\u201d. Prowadz\u0105 drapie\u017cny tryb \u017cycia, maj\u0105c do tego znakomicie przystosowane cia\u0142o. Ich g\u0142owa wyposa\u017cona jest w bystre oczy, kt\u00f3re natychmiast dostrzegaj\u0105 ofiar\u0119 lub przeciwnika \u00a0i silne \u017cuwaczki, kt\u00f3re natychmiast si\u0119 z nimi rozprawiaj\u0105. Pokryte kolczastymi wyrostkami nogi doskonale przytrzymuj\u0105 schwytan\u0105 zdobycz. Skrzyd\u0142a pozwalaj\u0105 na niezwykle szybkie \u00a0przemieszczanie si\u0119 zar\u00f3wno do przodu jak i do ty\u0142u, co gwarantuje sukces zar\u00f3wno w po\u015bcigu jak i ucieczce. Wa\u017cka potrafi r\u00f3wnie\u017c zawisn\u0105\u0107 nieruchomo w powietrzu, jest to wygodne podczas obserwacji. Wa\u017cki poruszaj\u0105 si\u0119 szybko i bezg\u0142o\u015bnie, s\u0105 niezwykle skuteczne jako drapie\u017cniki, a przy tym pe\u0142ne urody i gracji. St\u0105d pewnie sta\u0142y si\u0119 obiektem fascynacji, nie tylko naszej, ale i wielu artyst\u00f3w \u2014 zw\u0142aszcza w okresie secesji, kiedy by\u0142y ulubionym elementem dekoracyjnym._______________________________________________________<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><strong><strong>\u00a0<\/strong><\/strong><\/p>\n<header>\n<h1><a href=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/?p=1866\" rel=\"bookmark\">\u017baba jeziorkowa<\/a><\/h1>\n<div>Opublikowany\u00a0<a title=\"20:00\" href=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/?p=1866\" rel=\"bookmark\"><time datetime=\"2015-05-12T20:00:23+00:00\">12 maja 2015<\/time><\/a><\/div>\n<div><\/div>\n<\/header>\n<div>\n<p><a href=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSCN0487-www.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-15\" data-magnific_type=\"image\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-1867\" src=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSCN0487-www-300x225.jpg\" alt=\"DSCN0487-www\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSCN0487-www-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSCN0487-www-400x300.jpg 400w, https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSCN0487-www.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Podczas \u00a0\u201eMaj\u00f3wki\u201d 9 maja 2015r. \u00a0towarzyszy\u0142 nam rechot \u017cab z pobliskiego zbiornika<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSCN0484-www.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-16\" data-magnific_type=\"image\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-1870\" src=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSCN0484-www-300x225.jpg\" alt=\"DSCN0484-www\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSCN0484-www-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSCN0484-www-400x300.jpg 400w, https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSCN0484-www.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>wodnego.<\/p>\n<p>Cia\u0142o\u00a0<strong>\u017caby jeziorkowej<\/strong>\u00a0jest wyd\u0142u\u017cone, pysk d\u0142ugi, ostry. D\u0142ugo\u015b\u0107 cia\u0142a okaz\u00f3w wyst\u0119puj\u0105cych w Polsce dochodzi do 8 cm.<\/p>\n<p>Samiec, jak u innych \u017cab, jest wysmuklejszy i mniejszy od samicy. P\u0119cherze g\u0142osowe maj\u0105 u niego kolor bia\u0142awy lub niebieskawy.<\/p>\n<p>Charakterystyczn\u0105 cech\u0105 \u017caby jeziorkowej jest jej zami\u0142owanie do zagrzebywania si\u0119 w ziemi. W zwi\u0105zku z tym na jej tylnych nogach rozwin\u0119\u0142y si\u0119 bardzo wyra\u017ane i masywne tzw. naro\u015bl\u0105 lub modzele podeszwowe. \u00a0\u017baby jeziorkowe zagrzebuj\u0105 si\u0119 nie tylko na sen zimowy, ale nawet w okresie silniejszych ch\u0142od\u00f3w.\u017baba jeziorkowa to p\u0142az najbardziej zwi\u0105zany ze \u015brodowiskiem wodnym ze wszystkich naszych \u201e\u017cab zielonych\u201d. Aktywne \u017cycie przedstawiciele tego gatunku prowadz\u0105 wy\u0142\u0105cznie za dnia, co te\u017c w pewnym sensie wyr\u00f3\u017cnia ich od pozosta\u0142ych przedstawicieli \u00a0\u017cab.<br \/>\n\u017bycie aktywne rozpoczyna \u017caba jeziorkowa w kwietniu. \u00a0Skrzek sk\u0142ada na dnie zbiornik\u00f3w wodnych, a jej kijanki s\u0105 bardzo podobne do larw \u017caby wodnej. \u017baba jeziorkowa \u017cyje nad brzegami bardzo ma\u0142ych zbiornik\u00f3w wodnych, glinianek, do\u0142\u00f3w torfowych czy row\u00f3w, najcz\u0119\u015bciej po\u0142o\u017conych na terenach le\u015bnych. Od zbiornik\u00f3w tych oddala si\u0119 tylko wyj\u0105tkowo w razie ich wyschni\u0119cia lub w poszukiwaniu pokarmu. Zimuje zawsze na l\u0105dzie zagrzebana w ziemi. Na sen zimowy udaje si\u0119 we wrze\u015bniu.<\/p>\n<p>____________________________________________________________<\/p>\n<\/div>\n<p><strong>W\u0142a\u015bciwo\u015bci lecznicze drzew<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Buk<\/strong><br \/>\nSpacery w\u015br\u00f3d buk\u00f3w polecane s\u0105 osobom nara\u017conym na stresy, choroby uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia, gard\u0142a i nerek.<br \/>\nLi\u015b\u0107 tego drzewa przy\u0142o\u017cony na czo\u0142o z\u0142agodzi b\u00f3l g\u0142owy.<\/li>\n<li><strong>Brzoza<\/strong><br \/>\n\u0141agodzi stany depresyjne, pomaga pozby\u0107 si\u0119 z\u0142o\u015bci, strachu i gniewu. Przynosi ulg\u0119 w b\u00f3lach wynikaj\u0105cych z napi\u0119\u0107, przyspiesza gojenie si\u0119 ran, leczy reumatyzm i choroby kobiece.<br \/>\nSok brzozowy bogaty w sole mineralne, potas, magnez, wap\u0144 i witaminy z grupy B oczyszcza organizm, wspomaga leczenie chor\u00f3b dr\u00f3g moczowych, w\u0105troby, p\u0142uc i nadczynno\u015bci tarczycy.<\/li>\n<li><strong>Czarny bez<\/strong><br \/>\nPrzebywanie w jego pobli\u017cu dzia\u0142a na organizm moczop\u0119dnie, rany szybciej si\u0119 goj\u0105, poprawia si\u0119 stan psychiczny.<br \/>\nHerbata z jego kwiat\u00f3w jest skuteczna w leczeniu\u00a0 przezi\u0119bie\u0144, wzmacnia system immunologiczny.<\/li>\n<li><strong>D\u0105b<\/strong><br \/>\nMo\u017cesz by\u0107 \u201esilny jak d\u0105b\u201d, je\u015bli codziennie przez kilkana\u015bcie minut b\u0119dziesz dotyka\u0107 jego pnia &#8211; przekonuj\u0105 specjali\u015bci. Kuracja taka przydaje si\u0119 przy os\u0142abieniu organizmu.<br \/>\nD\u0105b pobudza do pracy naczynia limfatyczne i kr\u0105\u017cenie krwi. Wywar z jego kory leczy choroby sk\u00f3rne, a stosowany do nasiad\u00f3wek \u0142agodzi stany zapalne narz\u0105d\u00f3w rodnych.<\/li>\n<li><strong>Jarz\u0119bina<\/strong><br \/>\nDzia\u0142a mobilizuj\u0105co i pozwala pozby\u0107 si\u0119 na\u0142og\u00f3w. Zawiera du\u017co witaminy C (prawie tyle co owoce cytrusowe), cukr\u00f3w, kwas\u00f3w organicznych, pektyn i sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych.<br \/>\nZwi\u0105zki czynne zawarte w jarz\u0119binie dzia\u0142aj\u0105 moczop\u0119dnie, przeciwzapalnie, przeciwszkorbutowo, rozwalniaj\u0105co i \u015bci\u0105gaj\u0105co, co jest korzystne w nie\u017cytach \u017co\u0142\u0105dka, dwunastnicy i jelita cienkiego. Stosowana zewn\u0119trznie (do nacierania ) \u0142agodzi b\u00f3le mi\u0119\u015bniowe i stany reumatyczne.<\/li>\n<li><strong>Jod\u0142a<\/strong><br \/>\nOd wiek\u00f3w traktowano j\u0105 jako symbol mocy. \u0141agodzi silne emocje, reguluje prac\u0119 uk\u0142adu oddechowego i uk\u0142adu pokarmowego (dobra zw\u0142aszcza dla wrzodowc\u00f3w). Z jej drewna, igie\u0142 i \u017cywicy otrzymuje si\u0119 ekstrakty do lekarstw przeciw schorzeniom reumatycznym i artretycznym. Nasiad\u00f3wka w wodzie z wygotowanych ga\u0142\u0119zi pomaga w stanach zapalnych p\u0119cherza i przy up\u0142awach.<\/li>\n<li><strong>Kasztanowiec<\/strong><br \/>\nPrzywraca dobre samopoczucie i wiar\u0119 w siebie. Kora wykorzystywana jest do wytwarzania ma\u015bci lecz\u0105cych hemoroidy i \u017cylaki. Jego w\u0142a\u015bciwo\u015bci uszczelniaj\u0105ce naczynia krwiono\u015bne wykorzystuje przemys\u0142 kosmetyczny do produkcji krem\u00f3w na \u201epaj\u0105czki\u201d. Herbata z kwiat\u00f3w kasztanowca leczy kaszel i wzmacnia tkanki mi\u0119\u015bniowe.<\/li>\n<li><strong>Lipa<\/strong><br \/>\nPrzebywanie w jej pobli\u017cu uspokaja, koi nerwob\u00f3le. Kwiaty lipy zawieraj\u0105 niewielkie ilo\u015bci olejku eterycznego, zwi\u0105zki flawonowe i \u015bluzowe, kwasy organiczne, pektyny, sole mineralne i substancje dzia\u0142aj\u0105ce podobnie jak witamina P. Ten sk\u0142ad powoduje, \u017ce herbata z nich dzia\u0142a napotnie i wykrztu\u015bnie, \u0142agodzi kaszel, katar i bronchit. Stosuje si\u0119 j\u0105 w gor\u0105czce, przezi\u0119bieniach i stanach wyczerpania. Odwar z kwiat\u00f3w lipy jest stosowany do p\u0142ukania gard\u0142a, ok\u0142ad\u00f3w na rany i wrzody.<\/li>\n<li><strong>Sosna<\/strong><br \/>\nPozwala odzyska\u0107 wewn\u0119trzn\u0105 r\u00f3wnowag\u0119. Przeciwdzia\u0142a zm\u0119czeniu i depresji. Olejek z p\u0105czk\u00f3w sosnowych dzia\u0142a bakteriob\u00f3jczo (pomaga w leczeniu chor\u00f3b sk\u00f3rnych), moczop\u0119dnie i wykrztu\u015bnie. Stosuje si\u0119 go do inhalacji przy nie\u017cytach g\u00f3rnych dr\u00f3g oddechowych, bo u\u0142atwia oczyszczanie si\u0119 oskrzeli.<\/li>\n<\/ul>\n<h3><strong>Przytulanie drzew<\/strong><\/h3>\n<p>Drzewa wytwarzaj\u0105 jony ujemne. To one neutralizuj\u0105 niekorzystne dla organizmu jony dodatnie powstaj\u0105ce w wyniku chor\u00f3b lub emitowane przez otaczaj\u0105cy nas ze wszystkich stron sprz\u0119t elektroniczny. Niemiecki przyrodnik i badacz Manfred Himmel, zajmuj\u0105cy si\u0119 drzewoterapi\u0105 od ponad 20 lat, uwa\u017ca, \u017ce ka\u017cdy cz\u0142owiek mo\u017ce przez dotyk do\u015bwiadczy\u0107 dobroczynnego promieniowania drzew i leczy\u0107 dolegliwo\u015bci zar\u00f3wno psychiczne, jak i fizyczne: stresy, depresje, b\u00f3le g\u0142owy, zaburzenia kr\u0105\u017cenia, schorzenia reumatyczne. Je\u015bli wi\u0119c mamy tego typu problemy, powinni\u015bmy wybra\u0107 si\u0119 do najbli\u017cszego parku czy lasu, znale\u017a\u0107 odpowiednie dla siebie drzewo i mocno si\u0119 do niego przytuli\u0107.<\/p>\n<p>___________________________________________________________________<br \/>\n<strong>JAK\u0104 WYSOKO\u015a\u0106 OSI\u0104GAJ\u0104 DRZEWA?<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<ul>\n<li>Ja\u0142owiec pospolity &#8211; 10 m<\/li>\n<li>Grab &#8211; 20 m<\/li>\n<li>Olcha &#8211; 25 m<\/li>\n<li>Sosna pospolita &#8211; 35 m<\/li>\n<li>Buk &#8211; 40 m<\/li>\n<li>D\u0105b bezszypu\u0142kowy &#8211; 45 m<\/li>\n<li>\u015awierk pospolity &#8211; 50 m<\/li>\n<\/ul>\n<div><strong>ILO\u015a\u0106 ZIAREN W KILOGRAMIE CZYSTYCH NASION<\/strong><\/div>\n<ul>\n<li>Kasztanowiec &#8211; 80\u21d4100<\/li>\n<li>D\u0105b szypu\u0142kowy &#8211; 200\u21d4300<\/li>\n<li>Buk &#8211; 4 000\u21d45 000<\/li>\n<li>\u015awierk pospolity &#8211; 120 000\u21d4170 000<\/li>\n<li>Sosna pospolita &#8211; 140 000\u21d4180 000<\/li>\n<li>Olcha czarna &#8211; 1 100 000\u21d41 300 000<\/li>\n<li>Brzoza &#8211; 7 000 000\u21d48 000 000<\/li>\n<\/ul>\n<div><strong>LESISTO\u015a\u0106 W POLSCE (%)<\/strong><\/div>\n<ul>\n<li>X wiek 85-90%<\/li>\n<li>XV wiek 50%<\/li>\n<li>XVIII wiek ok. 40%<\/li>\n<li>1945 r. 20,8%<\/li>\n<li>2012 r. 29,2%<\/li>\n<li>2020 r. szacunkowo 30% (56 000 ha grunt\u00f3w)<\/li>\n<\/ul>\n<div><strong>LESISTO\u015a\u0106 W WOJEW\u00d3DZTWACH (stan na 2011 r.)<\/strong><\/div>\n<ul>\n<li>Lubuskie 49%<\/li>\n<li>Podkarpackie 37,4%<\/li>\n<li>Pomorskie 36,2%<\/li>\n<li>Zachodniopomorskie 35,2%<\/li>\n<li>\u015al\u0105skie 31,8%<\/li>\n<li>Warmi\u0144sko-mazurskie 30,6%<\/li>\n<li>Podlaskie 30,5%<\/li>\n<li>Dolno\u015bl\u0105skie 29,5%<\/li>\n<li>Ma\u0142opolskie 28,6%<\/li>\n<li>\u015awi\u0119tokrzyskie 27,9%<\/li>\n<li>Opolskie 26,5%<\/li>\n<li>Wielkopolskie 25,6%<\/li>\n<li>Kujawsko-pomorskie 23,3%<\/li>\n<li>Lubelskie 23%<\/li>\n<li>Mazowieckie 22,7%<\/li>\n<li>\u0141\u00f3dzkie 21,1%<\/li>\n<\/ul>\n<div><strong>POLSKIE LASY<\/strong><\/div>\n<ul>\n<li>lasy w Polsce zajmuj\u0105 powierzchni\u0119 ponad 9 mln ha (90 000 km2)<\/li>\n<li>lasy publiczne stanowi\u0105 82%<\/li>\n<li>przeci\u0119tny wiek drzewostanu to 55 lat<\/li>\n<li>na statystycznego Polaka przypada 0,25 ha lasu<\/li>\n<li>nak\u0142ady na zalesienie rocznie \u2013 200 mln z\u0142<\/li>\n<\/ul>\n<div><strong>FAKTY O DRZEWACH<\/strong><\/div>\n<ul>\n<li>le\u015bny dominator: sosna 70,5% powierzchni las\u00f3w<\/li>\n<li>najstarsze drzewo w Polsce: cis w Henrykowie Luba\u0144skim \u2013 1 278 lat<\/li>\n<li>najgrubsze drzewo w Polsce: topola lesznowska \u2013 14 m obwodu<\/li>\n<li>najwy\u017csze drzewo w Polsce: \u015bwierk w Puszczy Bia\u0142owieskiej \u2013 51,8 m<\/li>\n<\/ul>\n<div><strong>TWARDO\u015a\u0106 DREWNA<\/strong><\/div>\n<ul>\n<li>bardzo twarde: robinia, grab<\/li>\n<li>twarde: cis, d\u0105b, jesion, buk, klon<\/li>\n<li>\u015brednio twarde: ja\u0142owiec, brzoza, wi\u0105z polny<\/li>\n<li>mi\u0119kkie: \u015bwierk, sosna, modrzew, daglezja, olcha czarna, topola, wierzba, lipa<\/li>\n<li>bardzo mi\u0119kkie: sosna wejmutka, osika<\/li>\n<\/ul>\n<div><strong>ILE WA\u017bY HEKTAR LASU?<\/strong><\/div>\n<div>(<em>dane w tonach substancji suchej<\/em>)<\/div>\n<ul>\n<li>li\u015bcie drzew &#8211; 4 tony<\/li>\n<li>ga\u0142\u0119zie i konary &#8211; 30 ton<\/li>\n<li>pnie &#8211; 240 ton<\/li>\n<li>zio\u0142a &#8211; 1 tona<\/li>\n<li>d\u017cd\u017cownice &#8211; 0,5 tony<\/li>\n<li>inne zwierz\u0119ta i ro\u015bliny przyziemne &#8211; 0,5 tony<\/li>\n<li><strong>waga ca\u0142kowita \u2013 276 ton<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<div><strong>ILE LAT MOG\u0104 MIE\u0106 DRZEWA?<\/strong><\/div>\n<ul>\n<li>Olcha szara &#8211; 100 lat<\/li>\n<li>Grab &#8211; 150 lat<\/li>\n<li>Jesion &#8211; 300 lat<\/li>\n<li>Wi\u0105z polny &#8211; 500 lat<\/li>\n<li>Modrzew &#8211; 600 lat<\/li>\n<li>D\u0105b bezszypu\u0142kowy &#8211; 700 lat<\/li>\n<li>Buk &#8211; 900 lat<\/li>\n<li>\u015awierk &#8211; 1.000 lat<\/li>\n<li>D\u0105b szypu\u0142kowy &#8211; 1.200 lat<\/li>\n<li>Cis &#8211; 2.000 lat<\/li>\n<\/ul>\n<div><strong>JAK WYDAJNY JEST LAS?<\/strong><\/div>\n<div>Stuletni buk ma powierzchni\u0119 listowia wynosz\u0105 1.600 m2 i poch\u0142ania w ci\u0105gu godziny do 2,4 kilograma dwutlenku w\u0119gla z powietrza. W tym samym czasie wydziela on oko\u0142o 1,7 kilograma tlenu, co odpowiada dziennemu zapotrzebowaniu 10 os\u00f3b.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Du\u017ce drzewo jest w stanie absorbowa\u0107 w ci\u0105gu roku do jednej tony py\u0142u.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><strong>ILE ZU\u017bYWAMY PAPIERU?<\/strong><\/div>\n<ul>\n<li>przeci\u0119tny Polak zu\u017cywa 100 kg papieru rocznie<\/li>\n<li>Europejczyk 160 kg<\/li>\n<li>Amerykanin 230 kg<\/li>\n<li>Mieszkaniec Afryki 8 kg<\/li>\n<li>Jeden pracownik w Polsce zu\u017cywa 7 700 kartek rocznie<\/li>\n<li>Sejm zu\u017cywa prawie 6 000 kartek papieru dziennie<\/li>\n<\/ul>\n<div><strong>Opracowano na podstawie informacji z RDLP w Zielonej G\u00f3rze<\/strong><\/div>\n<div>____________________________________________________________________<\/div>\n<p>W pa\u017adzierniku i listopadzie 2013 roku grupa 4 mykolog\u00f3w pod kierownictwem Pana Miros\u0142awa Wantoch-Rekowskiego z Gda\u0144ska wykona\u0142a na terenie Nadle\u015bnictwa Strza\u0142owo inwentaryzacj\u0119 rzadkich, zagro\u017conych\u00a0 i chronionych grzyb\u00f3w . Inwentaryzacje wykonano na terenie las\u00f3w referencyjnych i rezerwat\u00f3w przyrody. Przedmiotem inwentaryzacji by\u0142y grzyby wielkoowocnikowe wyst\u0119puj\u0105ce\u00a0 na martwym drewnie. W wyniku przeprowadzonej inwentaryzacji stwierdzono co najmniej 361 gatunk\u00f3w, z czego 57 uj\u0119tych jest na Czerwonej li\u015bcie grzyb\u00f3w wielkoowocnikowych, w tym 7 posiadaj\u0105cych status wymieraj\u0105cych (E), 18 \u2013 zagro\u017conych wymarciem (V).\u00a0\u00a0 Opr\u00f3cz w\/w 361 odnaleziono dodatkowo kilkana\u015bcie gatunk\u00f3w \u00a0wymagaj\u0105cych \u00a0specjalistycznych bada\u0144 i potwierdzenia prawid\u0142owego oznaczenia przez najlepszych krajowych specjalist\u00f3w. W\u015br\u00f3d nich mog\u0105 znale\u017a\u0107 si\u0119 gatunki stwierdzone po raz pierwszy w Polsce.<!--?xml:namespace prefix = \"o\" ns = \"urn:schemas-microsoft-com:office:office\" \/--><\/p>\n<p>Maj\u0105c na uwadze kr\u00f3tki czas prowadzenia bada\u0144 terenowych nale\u017cy stwierdzi\u0107, <strong>\u017ce uzyskane wyniki jednoznacznie wskazuj\u0105 na wyj\u0105tkowe w skali kraju bogactwo gatunkowe grzyb\u00f3w wyst\u0119puj\u0105cych na terenie \u00a0Nadle\u015bnictwa Strza\u0142owo.<\/strong><\/p>\n<p>___________________________________________________________________<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Kleszcz<\/strong><\/p>\n<p>Kleszcze to paso\u017cyty zewn\u0119trzne, atakuj\u0105ce g\u0142\u00f3wnie kr\u0119gowce. Swoje ofiary atakuj\u0105 przewa\u017cnie na \u0142\u0105kach i w lasach. Wisz\u0105 na \u017ad\u017ab\u0142ach trawy i na spodzie li\u015bci, co powoduje, \u017ce s\u0105 niewidoczne. Bez jedzenia mog\u0105 \u017cy\u0107 do dw\u00f3ch lat. Potrafi\u0105 r\u00f3wnie\u017c przez wiele tygodni \u017cy\u0107 \u00a0bez wody i powietrza. Bez problemu prze\u017cyj\u0105 pranie, jednak mo\u017ce je zabi\u0107 gor\u0105ca suszarka. Podczas uk\u0142ucia kleszcze wydzielaj\u0105 \u015brodek znieczulaj\u0105cy, dlatego cz\u0142owiek cz\u0119sto nie wie, \u017ce zosta\u0142 uk\u0105szony. W trakcie ka\u017cdego swojego stadium rozwojowego kleszcz musi wyssa\u0107 krew kr\u0119gowca, aby m\u00f3c si\u0119 rozwija\u0107. Uk\u0105szenie kleszcza mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 wiele chor\u00f3b, m.in. borelioz\u0119, kleszczowe zapalenie m\u00f3zgu, dur powrotny, gor\u0105czk\u0119.<\/p>\n<p>Nie ka\u017cde uk\u0105szenie kleszcza jest niebezpieczne. Do lekarza nale\u017cy uda\u0107 si\u0119, gdy u uk\u0105szonej osoby pojawiaj\u0105 si\u0119 objawy grypopodobne, rumie\u0144 wok\u00f3\u0142 uk\u0142ucia lub niepokoj\u0105ce objawy ze strony uk\u0142adu nerwowego.<\/p>\n<p>______________________________________________________________<\/p>\n<p><strong>Lipy<\/strong><\/p>\n<p>Niemal ka\u017cdy region w Polsce mo\u017ce poszczyci\u0107 si\u0119 starymi okazami lip. Do najs\u0142ynniejszych nale\u017cy s\u0119dziwa lipa drobnolistna \u015bw. Ottona&#8221;, rosn\u0105ca na peryferiach Szczecina (osiedle P\u0142onia). Ma 30 m wysoko\u015bci i prawie 9-metrowy obw\u00f3d. Prawdopodobnie najstarszy okaz tego gatunku znajdziemy natomiast w pobli\u017cu ko\u015bcio\u0142a w Ciel\u0119tnikach (powiat cz\u0119stochowski). Jego wiek oceniono na oko\u0142o 530 lat. Jest to jednocze\u015bnie najgrubsza lipa w Polsce &#8211; jej obw\u00f3d przekracza 11 m. Co ciekawsze, drzewo jest zabezpieczone ogrodzeniem przed obgryzaniem przez &#8230; pielgrzym\u00f3w. Pono\u0107 obgryzanie lipowej kory, po\u0142\u0105czone z modlitw\u0105 do \u015bwi\u0119tej Apolonii mia\u0142o uzdrawiaj\u0105ce dzia\u0142anie na b\u00f3le z\u0119b\u00f3w.<\/p>\n<p>Znan\u0105 lip\u0119 mo\u017cna zobaczy\u0107\u00a0 w wsi Ostrowite ko\u0142o Grunwaldu. To pod ni\u0105 pono\u0107 kr\u00f3l odpoczywa\u0142 i modli\u0142 si\u0119 przed s\u0142ynn\u0105 bitw\u0105.<\/p>\n<p>_______________________________________________________________<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Rosiczka okr\u0105g\u0142olistna<\/strong><\/p>\n<p><b><a href=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/5\/58\/Drosera_rotundifolia_2_Darwiniana.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-17\" data-magnific_type=\"image\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/58\/Drosera_rotundifolia_2_Darwiniana.jpg\/800px-Drosera_rotundifolia_2_Darwiniana.jpg\" alt=\"Plik:Drosera rotundifolia 2 Darwiniana.jpg\" width=\"336\" height=\"223\" \/><\/a>Rosiczka okr\u0105g\u0142olistna<\/b> \u00a0znana przede wszystkim jako <a href=\"http:\/\/portalwiedzy.onet.pl\/58899,,,,miesozerne_rosliny,haslo.html\">ro\u015blina owado\u017cerna<\/a>. Do chwytania <a href=\"http:\/\/portalwiedzy.onet.pl\/29826,,,,owady,haslo.html\">owad\u00f3w<\/a> s\u0142u\u017c\u0105 jej specjalnie do tego przystosowane w\u0142oski na li\u015bciach, wydzielaj\u0105ce lepk\u0105 ciecz podobn\u0105 do kropel rosy. Siadaj\u0105ce na powierzchni li\u015bcia owady zostaj\u0105 oblepione w\u0142oskami z lepk\u0105 wydzielin\u0105. Nast\u0119puje proces <a href=\"http:\/\/portalwiedzy.onet.pl\/71258,,,,trawienie,haslo.html\">trawienia<\/a> \u2013 w\u0142oski zaczynaj\u0105 wydziela\u0107 <a href=\"http:\/\/portalwiedzy.onet.pl\/13248,,,,kwas_mrowkowy,haslo.html\">kwas mr\u00f3wkowy<\/a> i <a href=\"http:\/\/portalwiedzy.onet.pl\/66064,,,,enzym,haslo.html\">enzymy<\/a>, kt\u00f3re po pewnym czasie rozk\u0142adaj\u0105 cia\u0142o owada. Produkty trawienia s\u0105 wch\u0142aniane za po\u015brednictwem tych samych w\u0142osk\u00f3w i wykorzystane przez ro\u015blin\u0119 do budowy w\u0142asnych <a href=\"http:\/\/portalwiedzy.onet.pl\/66121,,,,tkanka,haslo.html\">tkanek<\/a>.<\/p>\n<p>To dodatkowe \u017ar\u00f3d\u0142o <a href=\"http:\/\/portalwiedzy.onet.pl\/12196,,,,azot,haslo.html\">azotu<\/a> umo\u017cliwia rosiczkom egzystencj\u0119 na torfowiskach wysokich, ubogich w ten sk\u0142adnik. Jednak g\u0142\u00f3wne zapotrzebowanie na zwi\u0105zki organiczne ro\u015bliny te zaspokajaj\u0105 w procesie <a href=\"http:\/\/portalwiedzy.onet.pl\/56731,,,,fotosynteza,haslo.html\">fotosyntezy<\/a>.<\/p>\n<p>Rosiczka okr\u0105g\u0142olistna jest gatunkiem najcz\u0119\u015bciej spotykanym spo\u015br\u00f3d rosiczek. Jest drobn\u0105 <a href=\"http:\/\/portalwiedzy.onet.pl\/24247,,,,byliny,haslo.html\">bylin\u0105<\/a> z przyziemn\u0105 <a href=\"http:\/\/portalwiedzy.onet.pl\/28431,,,,rozyczka_lisciowa,haslo.html\">r\u00f3\u017cyczk\u0105 li\u015bciow\u0105<\/a>. Li\u015bcie ma okr\u0105g\u0142e, na d\u0142ugich ogonkach. Ro\u015bnie w\u015br\u00f3d torfowc\u00f3w w lasach i na trawiastych \u0142\u0105kach. Ma w\u0142a\u015bciwo\u015bci lecznicze \u2013 wchodzi w sk\u0142ad zi\u00f3\u0142 moczop\u0119dnych i przeciwmia\u017cd\u017cycowych. Wszystkie rodzime gatunki rosiczek podlegaj\u0105 ochronie.<\/p>\n<p>_____________________________________________________________<\/p>\n<p><strong>Ci\u0105\u017ca utajona sarny<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ci\u0105\u017ca<\/strong> u saren zap\u0142odnionych w okresie letniej <a title=\"Ruja\" href=\"\/wiki\/Ruja\">rui<\/a> (od po\u0142owy lipca do po\u0142owy sierpnia) trwa prawie 10 miesi\u0119cy, a w przypadku zap\u0142odnienia w listopadzie lub grudniu \u2013 4,5 miesi\u0105ca (zimowa ruja wyst\u0119puje u k\u00f3z niezap\u0142odnionych w czasie rui letniej). U saren zap\u0142odnionych w lecie przez pierwsze 5 miesi\u0119cy wyst\u0119puje zjawisko ci\u0105\u017cy przed\u0142u\u017conej (utajonej) polegaj\u0105cej na zahamowaniu rozwoju zarodka\u00a0 w stadium blastuli na okres oko\u0142o 150 dni.<\/p>\n<p>Wykocenie odbywa si\u0119 w maju lub czerwcu. Samica rodzi w odosobnionym miejscu od 1 do 3 ko\u017al\u0105t. Pozostawia je w ukryciu podchodz\u0105c do ich kryj\u00f3wki tylko na czas karmienia. W pierwszych dniach \u017cycia ko\u017al\u0105t kontakty matki z dzie\u0107mi oraz mi\u0119dzy rodze\u0144stwem s\u0105 ograniczone do niezb\u0119dnego minimum. Relacje rodzinne nasilaj\u0105 si\u0119 po do\u0142\u0105czeniu m\u0142odych do stada. M\u0142ode zaczynaj\u0105 pobiera\u0107 pokarm ro\u015blinny w drugim tygodniu \u017cycia, do 6 tygodnia maj\u0105 po bokach tu\u0142owia po 3 rz\u0119dy bia\u0142ych plamek. Ko\u017al\u0119ta pozostaj\u0105 przy kozie przez rok, a czasem d\u0142u\u017cej. <a title=\"Dojrza\u0142o\u015b\u0107 p\u0142ciowa\" href=\"\/wiki\/Dojrza%C5%82o%C5%9B%C4%87_p%C5%82ciowa\">Dojrza\u0142o\u015b\u0107 p\u0142ciow\u0105<\/a> sarna osi\u0105ga w wieku 2 lat.<\/p>\n<p><strong>Barszcz Sosnowskiego<\/strong><\/p>\n<p>Jest najwi\u0119ksz\u0105 ro\u015blin\u0105 zieln\u0105 wyst\u0119puj\u0105c\u0105 w Polsce: osi\u0105ga do 4 m wysoko\u015bci, a li\u015bcie mierz\u0105ce do 1,5 m wyrastaj\u0105 na \u0142odygach o \u015brednicy do 12 cm.<a href=\"\/wiki\/Plik:Heracleum_Sosnowskyi_003.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-18\" data-magnific_type=\"image\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/0\/0e\/Heracleum_Sosnowskyi_003.jpg\/250px-Heracleum_Sosnowskyi_003.jpg\" alt=\"\" width=\"250\" height=\"188\" \/><\/a><\/p>\n<p>Barszcz jest ro\u015blin\u0105 silnie parz\u0105c\u0105: wyst\u0119puj\u0105ca we w\u0142oskach pokrywaj\u0105cych jego li\u015bcie i \u0142odygi kumaryna mo\u017ce powodowa\u0107 poparzenia II i III stopnia, a w skrajnych przypadkach &#8211; martwic\u0119 sk\u00f3ry. Objawy poparzenia pojawiaj\u0105 si\u0119 dopiero po 12 godzinach od kontaktu, pod wp\u0142ywem promieni s\u0142onecznych, a wdychanie olejk\u00f3w eterycznych mo\u017ce wywo\u0142ywa\u0107 nudno\u015bci, b\u00f3le g\u0142owy i wymioty.<\/p>\n<p>Niebezpieczna ro\u015blina pochodzi z Kaukazu, a do Polski trafi\u0142a pod koniec lat 50. ubieg\u0142ego stulecia ze Zwi\u0105zku Radzieckiego, propagowana jako \u017ar\u00f3d\u0142o taniej paszy dla byd\u0142a. Masowo wprowadzano j\u0105 do uprawy w PGR-ach na terenie ca\u0142ego kraju. Wkr\u00f3tce jednak wysz\u0142y na jaw jej wady. Mi\u0119so i mleko kr\u00f3w karmionych barszczem pachnia\u0142o kumaryn\u0105; barszcz rani\u0142 wymiona kr\u00f3w, a spo\u017cycie zielonki powodowa\u0142o oparzenia przewodu pokarmowego, krwotoki wewn\u0119trzne i biegunki.<\/p>\n<p>Ro\u015blina ma ogromn\u0105 zdolno\u015b\u0107 rozrodcz\u0105. Jeden egzemplarz mo\u017ce wytworzy\u0107 do 40 tys. nasion, co teoretycznie wystarczy\u0142oby do obsiania nawet 200 ha pola.<\/p>\n<p>Barszcz Sosnowskiego jest w Polsce gatunkiem inwazyjnym, kt\u00f3ry nie ma naturalnego wroga. Zwalczanie go wymaga systematycznych dzia\u0142a\u0144, prowadzonych przez kilka lat z rz\u0119du. Pojedyncze ro\u015bliny czy ma\u0142e skupiska najlepiej jest po prostu wykopa\u0107. Wi\u0119ksze obszary mo\u017cna zwalcza\u0107 chemicznie, ale barszcz jest odporny na wi\u0119kszo\u015b\u0107 preparat\u00f3w i niszcz\u0105 go tylko te, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 na ka\u017cdy rodzaj ro\u015blinno\u015bci.<\/p>\n<p>W Olsztynie, mo\u017cna spotka\u0107 t\u0119 ro\u015blin\u0119, w\u0119druj\u0105c wok\u00f3\u0142 jeziora Bart\u0105\u017cek.<\/p>\n<p>_________________________________________________<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"center\"><strong><a href=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/P6030186-www.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-19\" data-magnific_type=\"image\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-288\" src=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/P6030186-www-300x168.jpg\" alt=\"P6030186-www\" width=\"300\" height=\"168\" srcset=\"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/P6030186-www-300x168.jpg 300w, https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/P6030186-www-500x281.jpg 500w, https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/P6030186-www.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Le\u015bny Kompleks Promocyjny &#8222;Lasy Olszty\u0144skie&#8221;<a id=\"irc_mil\" href=\"http:\/\/www.blogi.szkolazklasa.pl\/?blog=2935\" data-ved=\"0CAUQjRw\"><\/a><\/strong><\/p>\n<p align=\"center\"><a id=\"irc_mil\" href=\"http:\/\/www.blogi.szkolazklasa.pl\/?blog=2935\" data-ved=\"0CAUQjRw\"><span style=\"color: #000000;\">Le\u015bny Kompleks Promocyjny \u201eLasy Olszty\u0144skie\u201d obejmuje tereny w Nadle\u015bnictwie Kudypy (pow. 17.927 ha) oraz w Nadle\u015bnictwie Olsztyn o powierzchni 15.967 ha. \u0141\u0105czna powierzchnia LKP \u201eLasy Olszty\u0144skie\u201d wynosi 33.894 ha. Celem dzia\u0142ania kompleksu jest promocja trwale zr\u00f3wnowa\u017conej\u00a0 gospodarki le\u015bnej, odnowa zasob\u00f3w\u00a0 przyrody w lasach oraz edukacja le\u015bna spo\u0142ecze\u0144stwa. Powstanie\u00a0\u00a0 tego kompleksu umo\u017cliwi m.in. budow\u0119 nowych \u015bcie\u017cek edukacyjnych, dalszy rozw\u00f3j Arboretum w Kudypach, O\u015brodka Rehabilitacyjnego Ptak\u00f3w Drapie\u017cnych w D\u0105br\u00f3wce, innych obiekt\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych jak najlepszemu udost\u0119pnieniu las\u00f3w spo\u0142ecze\u0144stwu.<\/span><\/a><\/p>\n<p><a id=\"irc_mil\" href=\"http:\/\/www.blogi.szkolazklasa.pl\/?blog=2935\" data-ved=\"0CAUQjRw\"><span style=\"color: #000000;\">Starania olszty\u0144skich le\u015bnik\u00f3w o utworzenie\u00a0 kompleksu wspiera\u0142o nasze Ko\u0142o jak r\u00f3wnie\u017c\u00a0 inne organizacje samorz\u0105dowe i spo\u0142eczne. Cieszy fakt, \u017ce dzia\u0142ania zosta\u0142y zako\u0144czone sukcesem, a nasz\u0105 rol\u0119 w przedsi\u0119wzi\u0119ciu doceni\u0142 dyrektor generalny Las\u00f3w Pa\u0144stwowych powo\u0142uj\u0105c prezesa Ko\u0142a Anatola Leszczy\u0144skiego do Rady Naukowo-Spo\u0142ecznej LKP \u201eLasy Olszty\u0144skie\u201d.<\/span><\/a><\/p>\n<p>_______________________________________<\/p>\n<p><strong>Sikora<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>sikora w jednym dniu mo\u017ce zje\u015b\u0107 tyle owad\u00f3w, ile sama wa\u017cy, czyli od 15-22g<\/li>\n<li>zim\u0105 sikory bogatki sp\u0119dzaj\u0105 72-74% czasu w ci\u0105gu dnia na \u017cerowaniu<\/li>\n<li>bogatka pobiera pokarm w spos\u00f3b wybi\u00f3rczy, a wi\u0119c nie zjada tylko owad\u00f3w najliczniejszych, ale wyszukuje r\u00f3\u017cne gatunki zwierz\u0105t, kt\u00f3re w odpowiednio zaspokajaj\u0105 wszystkie potrzeby jej organizmu<\/li>\n<li>uwa\u017ca si\u0119, \u017ce paj\u0105ki, kt\u00f3re s\u0105 sta\u0142ym elementem diety piskl\u0105t bogatek, s\u0105 potrzebne do prawid\u0142owego rozwoju upierzenia<\/li>\n<li>w diecie piskl\u0105t bogatek regularnie znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c gniecione \u015blimaki z muszlami, kt\u00f3re s\u0105 niezb\u0119dne do rozwoju ko\u015bci i pi\u00f3r<\/li>\n<\/ul>\n<p>_____________________________________<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/?attachment_id=59\" rel=\"attachment wp-att-59\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-59\" src=\"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/PICT0062-300x225.jpg\" alt=\"PICT0062\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/PICT0062-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/PICT0062-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/PICT0062.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>\u015alimak winniczek<\/strong> jest najwi\u0119kszym \u015blimakiem maj\u0105cym skorup\u0119 w Polsce.<br \/>\nD\u0142ugo\u015b\u0107 cia\u0142a: 5 cm, d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia: 6-7 lat. Winniczki \u017cywi\u0105 si\u0119 zielonymi cz\u0119\u015bciami ro\u015blin. \u017beruj\u0105 g\u0142\u00f3wnie noc\u0105, ale tak\u017ce podczas deszczowych i pochmurnych dni.<\/p>\n<p><span style=\"text-decoration: underline;\">Rozmna\u017canie<\/span><\/p>\n<p>Kopulacj\u0119 poprzedza dwugodzinna gra mi\u0142osna, podczas kt\u00f3rej \u015blimaki dotykaj\u0105 si\u0119 delikatnie czu\u0142kami, po czym w stop\u0119 lub bok ma miejsce wbicie strza\u0142ki mi\u0142osnej. Akt wymiany spermatofor\u00f3w trwa kilka minut. Jaja w kolorze bia\u0142ym w liczbie oko\u0142o 50 wielko\u015bci grochu w czerwcu lub lipcu winniczki sk\u0142adaj\u0105 do jamy wykopanej w ziemi nog\u0105, kt\u00f3r\u0105 po z\u0142o\u017ceniu jaj zakopuj\u0105. M\u0142ode winniczki wyl\u0119gaj\u0105 si\u0119 po 3-4 tygodniach. Dojrza\u0142o\u015b\u0107 p\u0142ciow\u0105 osi\u0105gaj\u0105 w 4 roku \u017cycia<\/p>\n<p>Jesieni\u0105 wykopuj\u0105 do\u0142ek lub zakopuj\u0105 si\u0119 w \u015bci\u00f3\u0142ce, skorup\u0119, w kt\u00f3rej chowaj\u0105 si\u0119 na zim\u0119 zamykaj\u0105 tak zwan\u0105 epifragm\u0105. Wiosn\u0105 odrzucaj\u0105 wieczko. Podczas snu zimowego serce winniczka uderza jeden raz na minut\u0119.<\/p>\n<p>__________________________________<\/p>\n<p><strong>Sen zimowy<\/strong><\/p>\n<p>Sen zimowy jest stanem g\u0142\u0119bokiego u\u015bpienia wielu ssak\u00f3w, a nawet niekt\u00f3rych ptak\u00f3w w rejonach, gdzie panuje wyj\u0105tkowo ostra zima. W ten spos\u00f3b sama natura skutecznie przeciwdzia\u0142a naturalnemu brakowi po\u017cywienia podczas zimnej pory roku. Dzi\u0119ki skomplikowanemu wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aniu gruczo\u0142\u00f3w wydzielania wewn\u0119trznego temperatura cia\u0142a spada nawet wi\u0119cej ni\u017c 30 stopni C, a podczas g\u0142\u0119bokiego snu mo\u017ce osi\u0105gn\u0105\u0107 O stopni C. W naszym kraju najbardziej znanymi \u015bpiochami s\u0105 je\u017c, popielice, chomik europejski. Je\u017celi chodzi o ptaki, w stan u\u015bpienia popadaj\u0105 jask\u00f3\u0142ki i je\u017cyki.\u00a0 U wielu zwierz\u0105t, na przyk\u0142ad u nied\u017awiedzi brunatnych podczas snu zimowego temperatura spada nieznacznie, do oko\u0142o 32 stopni C. Nie m\u00f3wi si\u0119 w\u00f3wczas o \u015bnie zimowym, lecz o ciszy zimowej.<\/p>\n<p>\/wi\u0119cej w artykule Paw\u0142a Wi\u015bniewskiego &#8222;Sen zimowy&#8221; miesi\u0119cznik &#8222;Przyroda Polska&#8221; stycze\u0144 2013\/<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ro\u015bliny kt\u00f3rych kleszcze nie lubi\u0105 Opublikowany 26 czerwca 2019 przez Krystyna Leszczy\u0144ska Je\u017celi masz w ogrodzie lub na dzia\u0142ce sporo krzak\u00f3w i drzew to mo\u017cesz zasadzi\u0107 ro\u015bliny kt\u00f3rych kleszcze nie lubi\u0105. Dzi\u0119ki temu b\u0119d\u0105 omija\u0107 Tw\u00f3j ogr\u00f3d. Do ro\u015blin kt\u00f3re skutecznie odstraszaj\u0105 kleszcze zaliczamy sza\u0142wi\u0119, rozmaryn, tymianek, mi\u0119te pieprzow\u0105, a tak\u017ce bazyli\u0119 i kocimi\u0119tk\u0119. Nie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":5,"comment_status":"open","ping_status":"open","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-162","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/162","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=162"}],"version-history":[{"count":72,"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/162\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4920,"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/162\/revisions\/4920"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=162"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}