{"id":1168,"date":"2014-05-11T07:16:42","date_gmt":"2014-05-11T05:16:42","guid":{"rendered":"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/?p=1168"},"modified":"2014-05-11T10:36:06","modified_gmt":"2014-05-11T08:36:06","slug":"smardz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/?p=1168","title":{"rendered":"Piestrzenice"},"content":{"rendered":"

\"P4260102-www\"<\/a><\/p>\n

Takie piestrzenice \u00a0spotkali\u015bmy w lasach Nadle\u015bnictwa Mr\u0105gowo.<\/p>\n

Piestrzenica kasztanowata (babie ucho, murchla, babie uszy) (Gyromitra esculenta) \u0096 gatunek grzyba z klasy workowc\u00f3w.
\n<\/span><\/p>\n

Wymiary g\u0142\u00f3wki 4-12 x 2-6 cm. Nieregularnie kulista, silnie pofa\u0142dowana, ciemnobr\u0105zowa niekiedy z odcieniem fioletowym. G\u0142\u00f3wk\u0119 powleka warstwa hymenialna.<\/p>\n

Trzon kr\u00f3tki, nieregularny, brudnobia\u0142y, w dolnej cz\u0119\u015bci nieco zgrubia\u0142y. Na ca\u0142ej powierzchni ma nieregularne wg\u0142\u0119bienia. U m\u0142odych okaz\u00f3w jest pe\u0142ny, u starszych pusty w \u015brodku.<\/p>\n

Wyst\u0119puje od kwietnia do ko\u0144ca maja, w lasach sosnowych, cz\u0119sto na zr\u0119bach i piaszczystych glebach.<\/span><\/p>\n

Kapelusz mo\u017ce mie\u0107 kolor \u017c\u00f3\u0142tawobr\u0105zowy lub czerwonawobr\u0105zowy. Trzon pocz\u0105tkowo bia\u0142awy, z czasem nabiera fioletowoczerwonego odcienia.<\/span>
\n<\/span><\/p>\n

Grzyb truj\u0105cy: cz\u0119sto mylony ze smardzem<\/strong>, powoduje najwi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 zatru\u0107 po olsz\u00f3wce i muchomorze zielonawym. Zawiera lotn\u0105 substancj\u0119 toksyczn\u0105 – gyromitryn\u0119, kt\u00f3ra powoduje zaburzenia \u017co\u0142\u0105dkowo-jelitowe, uszkodzenia w\u0105troby, \u015bledziony, nerek, szpiku kostnego i wzroku.<\/span><\/p>\n

Przymiotnik gatunkowy esculenta w j\u0119zyku \u0142aci\u0144skim oznacza jadalny. Dawniej piestrzenica masowo by\u0142a sprzedawana na straganach i spo\u017cywana. Gdy ustalono, \u017ce przyczyn\u0105 zatru\u0107 by\u0142a piestrzenica zakazano jej sprzeda\u017cy. Nawet po dok\u0142adnym wysuszeniu substancja truj\u0105ca nie jest usuwana z grzyba – by pozby\u0107 si\u0119 trucizny zar\u00f3wno \u015bwie\u017ce jak i suszone owocniki musz\u0105 zosta\u0107 przynajmniej dwukrotnie wygotowane przez co najmniej 5 minut w du\u017cej ilo\u015bci wody. Nale\u017cy przy tym zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 by nie wdycha\u0107 powstaj\u0105cych opar\u00f3w – one tak\u017ce mog\u0105 powodowa\u0107 objawy zatrucia gyromitryn\u0105.<\/span><\/p>\n

Grzyb zosta\u0142 dopuszczony do przetw\u00f3rstwa, g\u0142\u00f3wnie na susz po zastosowaniu odpowiednich proces\u00f3w technologicznych.<\/span><\/p>\n

T<\/span><\/strong>rzeba mie\u0107 si\u0119 na baczno\u015bci, bo jest podobna do jadalnych smardz\u00f3w, kt\u00f3rych w Polsce jest kilka rodzaj\u00f3w.\u00a0<\/strong>Wprawdzie nie trzyma si\u0119 wysoko na trzonie, tylko sp\u0142ywa falbaniastym p\u0142aszczem do ziemi, ale pewne podobie\u0144stwo jest.<\/strong><\/p>\n

Smardze s\u0105 wyj\u0105tkowe, reprezentatywne dla kuchni staropolskiej, por\u00f3wnywalne z truflami. W konsystencji mi\u0119siste i zwarte, aromat maj\u0105 bogaty, ma\u015blany, orzechowy, leciutko dymny. W roli kapelusza na prostym trzonie wyrasta owalna, pod\u0142u\u017cna czapeczka, tak pofa\u0142dowana, \u017ce mog\u0142aby by\u0107 inspiracj\u0105 nakrycia g\u0142owy na pokaz haute couture.<\/p>\n

Czy\u015bci si\u0119 je przez to trudno, szczotka nie wystarcza, trzeba op\u0142uka\u0107 pod strumieniem bie\u017c\u0105cej wody. Wewn\u0105trz smardz ma pust\u0105 komor\u0119, kt\u00f3r\u0105 te\u017c trzeba sprawdzi\u0107, bo lubi\u0105 w niej si\u0119 skrywa\u0107 inni amatorzy grzyb\u00f3w.<\/p>\n

Suszone smardze nale\u017cy namoczy\u0107, a\u017c stan\u0105 si\u0119 mi\u0119siste i elastyczne. Mo\u017cna dola\u0107 do k\u0105pieli kieliszek koniaku, co grzyby i uzyskany grzybowy p\u0142yn wzmocni. Kr\u00f3tko sma\u017cone na ma\u015ble zachowaj\u0105 moc w sobie, a powoli duszone w sosie nadadz\u0105 smak ca\u0142emu garnkowi. \u0141\u0105cz\u0105 si\u0119 pi\u0119knie z sezonowymi bra\u0107mi: szparagami, m\u0142odymi porami, szczypiorkiem, czosnkiem nied\u017awiedzim (u nas te\u017c pod ochron\u0105)<\/strong>.<\/p>\n

\u015amietanka idealnie wch\u0142ania ich aromat, jajka s\u0105 dobrym t\u0142em, proste makarony nabieraj\u0105 finezji, a kasza, ry\u017c, polenta za ich spraw\u0105 przechodz\u0105 do grupy potraw luksusowych. Pasuj\u0105 zar\u00f3wno do ryb, jak i do mi\u0119sa. Zapiekane w tartach, piero\u017ckach, zanurzone w sosie, podane na sa\u0142acie s\u0105 wyborne i warte wyjazdu z Polski na grzybobranie np.na S\u0142owacj\u0119, Czechy.<\/p>\n

Wyst\u0119powanie smardza jadalnego potwierdzono\u00a0w Austrii<\/a>, Chinach<\/a>,Czechach, S\u0142owacji,\u00a0Danii<\/a>, Francji<\/a>, Hiszpanii<\/a>, Japonii<\/a>, Kanadzie<\/a>, Korei Po\u0142udniowej<\/a>, Kostaryce<\/a>, Meksyku<\/a>, Niemczech<\/a>, Norwegii<\/a>, Nowej Zelandii<\/a>, Polsce<\/a>, S\u0142owenii<\/a>, Stanach Zjednoczonych<\/a>, Szwecji<\/a> i Tajwanie<\/a>. Gatunek ten rozwija si\u0119 w lasach li\u015bciastych i mieszanych, tak\u017ce na \u0142\u0105kach<\/a> i \u0142\u0119gach<\/a>, cz\u0119sto pod jesionami<\/a>, czasami na wysypiskach poro\u015bni\u0119tych zieleni\u0105, na nawo\u017conych glebach. W Europie owocniki<\/a> wytwarza w kwietniu i maju.<\/p>\n

Jest to gatunek obj\u0119ty \u015bcis\u0142\u0105 ochron\u0105 gatunkow\u0105 w Polsce, a w Czerwonej li\u015bcie ro\u015blin i grzyb\u00f3w Polski<\/a> nale\u017cy do kategorii „R” \u2013 rzadki.<\/strong>
\n<\/sup><\/a><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Takie piestrzenice \u00a0spotkali\u015bmy w lasach Nadle\u015bnictwa Mr\u0105gowo. Piestrzenica kasztanowata (babie ucho, murchla, babie uszy) (Gyromitra esculenta) \u0096 gatunek grzyba z klasy workowc\u00f3w. Wymiary g\u0142\u00f3wki 4-12 x 2-6 cm. Nieregularnie kulista, silnie pofa\u0142dowana, ciemnobr\u0105zowa niekiedy z odcieniem fioletowym. G\u0142\u00f3wk\u0119 powleka warstwa hymenialna. Trzon kr\u00f3tki, nieregularny, brudnobia\u0142y, w dolnej cz\u0119\u015bci nieco zgrubia\u0142y. Na ca\u0142ej powierzchni ma nieregularne […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,9,5],"tags":[],"class_list":["post-1168","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii","category-ciekawostki","category-wycieczki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1168","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1168"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1168\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1186,"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1168\/revisions\/1186"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1168"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1168"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1168"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}