{"id":2084,"date":"2015-08-03T19:07:26","date_gmt":"2015-08-03T17:07:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/?p=2084"},"modified":"2015-08-03T19:37:27","modified_gmt":"2015-08-03T17:37:27","slug":"slodka-dolina-blisko-olsztyna-setal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/?p=2084","title":{"rendered":"S\u0142odka Dolina blisko Olsztyna – S\u0119tal"},"content":{"rendered":"

S\u0119tal<\/b> (dawniej niem. S\u00fcssenthal<\/i>)<\/p>\n

\"DSCN3028-www\"<\/a>Wie\u015b warmi\u0144ska, po\u0142o\u017cona na p\u00f3\u0142noc od Olsztyna, w gminie Dywity, z zabytkowym, neogotyckim ko\u015bcio\u0142em, szko\u0142\u0105.<\/p>\n

Odpust zupe\u0142ny w ko\u015bciele pw. \u015bw. Miko\u0142aja w S\u0119talu odbywa si\u0119 6 grudnia (dzie\u0144 \u015bw. Miko\u0142aja) oraz 6 sierpnia (\u015bwi\u0119to Przemienienia Pa\u0144skiego). Bardzo dobre warunki do turystyki rowerowej, zim\u0105 \u2013 do narciarstwa biegowego i saneczkarstwa. We wsi dzia\u0142a Stowarzyszenie Przyjaci\u00f3\u0142 S\u0119tala.<\/p>\n

\u00a0Nazwa S\u0119tal wywodzi si\u0119 z j\u0119zyka niemieckiego S\u00fc\u03b2enthal<\/i>, co dos\u0142ownie znaczy S\u0142odka Dolina.<\/strong> <\/b><\/p>\n

S\u0119tal powsta\u0142 w pierwszej po\u0142owie XIV w. Pierwszy ko\u015bci\u00f3\u0142 mieszka\u0144cy zbudowali ju\u017c w XIV w. (wzmiankowany ju\u017c w 1344). By\u0142 on wymieniany tak\u017ce pod koniec XV w., ale zosta\u0142 zniszczony, prawdopodobnie w czasie wojny polsko-krzy\u017cackiej w latach 1519-21, wraz z ca\u0142\u0105 wsi\u0105. W XVI w. ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 odbudowany i konsekrowany przez bp. Marcina Kromera 30 pa\u017adziernika 1583 r.\u00a0Ko\u015bci\u00f3\u0142 ten spali\u0142 si\u0119 w 1908 r.<\/p>\n

\"DSCN3031<\/a>Obecny ko\u015bci\u00f3\u0142 powsta\u0142 w 1910 r., dzi\u0119ki wysi\u0142kowi proboszcza Andreasa Bajinskiego i ofiarno\u015bci parafian. W 1785 r. by\u0142o we wsi 48 dom\u00f3w, a sto lat p\u00f3\u017aniej (1895) \u2013 131 z 674 mieszka\u0144cami, obszar wsi obejmowa\u0142 1254 ha.<\/p>\n

W S\u0119talu przewa\u017ca\u0142a ludno\u015b\u0107 niemiecka, cho\u0107 mieszkali tak\u017ce i Polacy. W XIX i pocz\u0105tkach XX w. jedynie w co trzeci\u0105 niedziel\u0119 kazania g\u0142oszone by\u0142y w j\u0119zyku polskim. Ludno\u015b\u0107 niemiecka pos\u0142ugiwa\u0142a si\u0119 gwar\u0105 lidzbarsk\u0105 zwan\u0105 Heilsberger Platt<\/i>. Chocia\u017c by\u0142 to j\u0119zyk niemiecki \u2013 to dla wielu Niemc\u00f3w niezrozumia\u0142y. W plebiscycie z 1920 r. decyduj\u0105cym o przynale\u017cno\u015bci pa\u0144stwowej po\u0142udniowej Warmii \u2013 w S\u0119talu na 500 uprawnionych do g\u0142osowania, za Polsk\u0105 g\u0142osowa\u0142o tylko 2. W 1925 r. we wsi by\u0142o 594 mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n

Obecnie (2014 r.) S\u0119tal liczy 330 mieszka\u0144c\u00f3w. Rolnictwem lub ogrodnictwem zajmuje si\u0119 5 gospodarzy.<\/p>\n

Zabytki<\/strong><\/p>\n