{"id":2650,"date":"2016-03-14T13:53:15","date_gmt":"2016-03-14T12:53:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/?p=2650"},"modified":"2016-03-14T15:23:57","modified_gmt":"2016-03-14T14:23:57","slug":"palac-w-smolajnach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/?p=2650","title":{"rendered":"Pa\u0142ac w Smolajnach"},"content":{"rendered":"

\"DSCN6038-www\"<\/a>Od roku 1626 biskupi warmi\u0144scy mieli w Smolajnach sw\u0105 letni\u0105 rezydencj\u0119. By\u0142a to jedna z dw\u00f3ch letnich rezydencji biskup\u00f3w warmi\u0144skich. Druga z nich znajdowa\u0142a si\u0119 w Biskupiej Wsi (niem. Bischdorf), dzisiaj cz\u0119\u015bci S\u0105top-Samulewa. Obydwie wioski na letnie siedziby w\u0142adc\u00f3w Warmii wybra\u0142 biskup Wac\u0142aw Leszczy\u0144ski.
\nObecny pa\u0142ac zosta\u0142 wzniesiony przez przedostatniego polskiego biskupa warmi\u0144skiego przed zaborami \u2013 Adama Stanis\u0142awa Grabowskiego. Budow\u0119 prowadzono w latach 1741 \u2013 1746. Jest to prosty w swym barokowym pi\u0119knie budynek za\u0142o\u017cony na rzucie prostok\u0105ta, dwukondygnacyjny, z ryzalitami na osi zar\u00f3wno od strony frontowej, jak i ogrodowej. Ryzality zwie\u0144czone s\u0105 nacz\u00f3\u0142kami, w kt\u00f3rych znajduj\u0105 si\u0119 herby biskupa Grabowskiego (Zbi\u015bwicz) ozdobione bogatym ornamentem ro\u015blinnym. Ca\u0142o\u015b\u0107 przekryta jest czterospadowym dachem.
\n\"DSCN6050-www\"<\/a>Opr\u00f3cz pa\u0142acu na zlecenie biskupa w 1765 roku wybudowano tutaj okaza\u0142\u0105 i oryginaln\u0105 wie\u017c\u0119 bramn\u0105 wraz z przylegaj\u0105cym do niej budynkiem bramnym. Sama wie\u017ca przekryta jest interesuj\u0105cym barokowym he\u0142mem zwie\u0144czonym latarni\u0105. Do dzi\u015b zachowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c mur ogrodzeniowy oddzielaj\u0105cy rezydencj\u0119 od folwarku, kt\u00f3ry w p\u00f3\u017aniejszym okresie przewa\u017cnie puszczano w dzier\u017caw\u0119.<\/p>\n

Chocia\u017c budow\u0119 obecnego pa\u0142acu przeprowadzi\u0142 biskup Grabowski, to jednak najwi\u0119ksza \u015bwietno\u015b\u0107 smolajne\u0144skiej rezydencji przypada na rz\u0105dy jego nast\u0119pcy \u2013 ostatniego polskiego biskupa warmi\u0144skiego przed zaborami \u2013 Ignacego Krasickiego. To dzi\u0119ki \u201eksi\u0119ciu poet\u00f3w\u201d Smolajny zacz\u0119\u0142y t\u0119tni\u0107 \u017cyciem. Krasicki, znany ze swego zami\u0142owania do ogrod\u00f3w, przez ca\u0142y sw\u00f3j okres panowania na Warmii (1767 \u2013 1795) prowadzi\u0142 tu szeroko prace zmierzaj\u0105ce do ukszta\u0142towania ogromnego za\u0142o\u017cenia parkowego o uk\u0142adzie krajobrazowym w stylu ogrod\u00f3w angielskich. Gdy po roku 1780-tym przesta\u0142 opuszcza\u0107 Warmi\u0119 na d\u0142u\u017cej, Smolajny sta\u0142y si\u0119 jego ulubionym miejscem sp\u0119dzania czasu. To tu powsta\u0142y najwybitniejsze dzie\u0142a Ignacego Krasickiego, jak chocia\u017cby \u201e\u015awi\u0119ta mi\u0142o\u015bci kochanej Ojczyzny\u201d.
\nW celu odpowiedniego ukszta\u0142towania ogrod\u00f3w w marcu 1781 roku zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 z pro\u015bb\u0105 do kr\u00f3la Prus Fryderyka II o wydzier\u017cawienie mu s\u0105siaduj\u0105cej z pa\u0142acem parceli. Kr\u00f3l, maj\u0105cy s\u0142abo\u015b\u0107 do Krasickiego, wyrazi\u0142 zgod\u0119 i w kwietniu 1782 roku biskup podpisa\u0142 kontrakt na dzier\u017caw\u0119 wieczyst\u0105 22 m\u00f3rg i 32 w\u0142\u00f3k miary magdeburskiej. Dzi\u0119ki temu Krasicki m\u00f3g\u0142 przyst\u0105pi\u0107 do urzeczywistnienia swych plan\u00f3w. W kolejnych latach za\u0142o\u017cy\u0142 park krajobrazowy z rzadkimi ro\u015blinami i kwiatami, kt\u00f3re kosztowa\u0142y maj\u0105tek. Rozebra\u0142 r\u00f3wnie\u017c kaplic\u0119 pa\u0142acow\u0105 i oficyn\u0119, kt\u00f3ra psu\u0142a mu projekt za\u0142o\u017cenia parkowego. Najlepiej o pracach przy parku w Smolajnach pisa\u0142 sam Krasicki w li\u015bcie z lipca 1784 roku, do swego przyjaciela hrabiego Lehndorffa, dziedzica Sztynortu:
\nMiejscowo\u015b\u0107 ta, jak sadz\u0119 spodoba si\u0119 Panu, lecz trzeba, by\u015b wr\u00f3ci\u0142 do nas z jask\u00f3\u0142kami, aby wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w wielkich naradach w sprawie dobrania ro\u015blin, promenad, \u015bwi\u0105ty\u0144, kiosk\u00f3w, most\u00f3w, grobli etc., kt\u00f3re w tej miejscowo\u015bci projektuj\u0119, \u017ceby upodobni\u0107 j\u0105 najzupe\u0142niej do innych wiejskich rezydencji upi\u0119kszonych wed\u0142ug gustu angielskiego.\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n

Po II wojnie \u015bwiatowej, pa\u0142ac oraz zabudowania przej\u0119\u0142o Pa\u0144stwowe Gospodarstwo Rolne, kt\u00f3re dla w\u0142asnych potrzeb przekszta\u0142ci\u0142o uk\u0142ad wn\u0119trz oraz przyczyni\u0142o si\u0119 do systematycznej degradacji pa\u0142acu oraz folwarku. Od 1961 do 2914 roku w pa\u0142acu mie\u015bci\u0142y si\u0119 szko\u0142y rolnicze. Mimo to, wci\u0105\u017c pozostawa\u0142 on w\u0142asno\u015bci\u0105 Archidiecezji Warmi\u0144skiej.<\/p>\n

\"DSCN6043-www\"<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Niestety, mogli\u015bmy si\u0119 sami przekona\u0107, jak niewiele zosta\u0142o po dokonaniach biskupa. Trzeba wielkiej wyobra\u017ani, \u017ceby „zobaczy\u0107” te cudne angielskie ogrody.\"DSCN6053-www\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Od roku 1626 biskupi warmi\u0144scy mieli w Smolajnach sw\u0105 letni\u0105 rezydencj\u0119. By\u0142a to jedna z dw\u00f3ch letnich rezydencji biskup\u00f3w warmi\u0144skich. Druga z nich znajdowa\u0142a si\u0119 w Biskupiej Wsi (niem. Bischdorf), dzisiaj cz\u0119\u015bci S\u0105top-Samulewa. Obydwie wioski na letnie siedziby w\u0142adc\u00f3w Warmii wybra\u0142 biskup Wac\u0142aw Leszczy\u0144ski. Obecny pa\u0142ac zosta\u0142 wzniesiony przez przedostatniego polskiego biskupa warmi\u0144skiego przed zaborami […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,9,5],"tags":[],"class_list":["post-2650","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii","category-ciekawostki","category-wycieczki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2650","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2650"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2650\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2657,"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2650\/revisions\/2657"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2650"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2650"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2650"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}