{"id":9278,"date":"2025-02-25T20:10:35","date_gmt":"2025-02-25T19:10:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/?p=9278"},"modified":"2025-02-26T06:54:03","modified_gmt":"2025-02-26T05:54:03","slug":"kosciol-w-bartagu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/?p=9278","title":{"rendered":"Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Bart\u0105gu pw. \u015bw.Jana Ewangelisty i Opatrzno\u015bci Bo\u017cej"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

22 lutego 2025 roku cz\u0142onkowie Ko\u0142a Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Lasu i Militari\u00f3w LOK przy ATW w Olsztynie odwiedzili wie\u015b Bart\u0105g, le\u017c\u0105c\u0105 kilka km od Olsztyna. G\u0142\u00f3wnym celem by\u0142o zwiedzenie pi\u0119knego ko\u015bcio\u0142a. Byli\u015bmy tam ju\u017c kilka lat temu, ale teraz pad\u0142a taka propozycja od cz\u0142onk\u00f3w Ko\u0142a, kt\u00f3rzy wtedy nie mogli uczestniczy\u0107. \"\"<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Przewodnikiem by\u0142 prezes Ko\u0142a Anatol Leszczy\u0144ski, kt\u00f3ry opowiedzia\u0142 o historii ko\u015bcio\u0142a, korzystaj\u0105c z informacji z internetu, ale te\u017c przypominaj\u0105c wypowiedzi\u00a0 proboszcza z poprzedniego naszego pobytu. Tych informacji by\u0142o bardzo du\u017co. Nie mo\u017cna w kr\u00f3tkiej notatce, na stronie internetowej umie\u015bci\u0107 cho\u0107by te najwa\u017cniejsze, ale podaj\u0119 kilka dat, dla uporz\u0105dkowania:<\/p>\n

Pierwszy ko\u015bci\u00f3\u0142 zbudowano w 1348 r. (pw. \u015bw. Jana Ewangelisty), spalony w 1681 r., odbudowany w XVIII w., konsekrowany w 1724 r., w 1934 r. rozbudowany. Przy ko\u015bciele funkcjonowa\u0142 szpital i szko\u0142a. Od 1776 r. zwi\u0105zany zar\u00f3wno z ko\u015bcio\u0142em, jak i szko\u0142\u0105 by\u0142 ks. Tomasz Grem, kt\u00f3ry pr\u00f3bowa\u0142 odbudowa\u0107 zaniedbane szkolnictwo parafialne na Warmii.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

We wsi mo\u017cna spotka\u0107 zabytkowe kapliczki oraz wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie postawione krzy\u017ce.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Przy bramie ko\u015bcio\u0142a pami\u0105tkowe tablice w j\u0119zyku niemieckim, upami\u0119tniaj\u0105ce poleg\u0142ych w I wojnie \u015bwiatowej mieszka\u0144c\u00f3w wsi (repliki; orygina\u0142y skradzione w 2006 r.).<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Pierwszym proboszczem by\u0142 Dietmar (wymieniony w dokumentach w 1348) r. Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Bart\u0105gu pw. \u015bw. Jana Aposto\u0142a powsta\u0142 w 1363. W 1681 uleg\u0142 spaleniu. Ponownie konsekrowany w 1724 r.przez sufragana Jana Franciszka Kurdwanowsiego.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Wyposa\u017cenie gotyckie, cenny o\u0142tarz g\u0142\u00f3wny wykonano w 1695 r. w warsztacie kr\u00f3lewieckiego snycerza Izaaka Riga, polichromie stropu pochodz\u0105 z 1724. W 1800 r. dostawiono now\u0105 wie\u017c\u0119 na planie prostok\u0105ta, he\u0142m czterospadowo-cebulowy. W po\u0142owie XIX w. \u015bwi\u0105tyni\u0119 regotyzowano, a w1934 przebudowano i powi\u0119kszono. W latach 1873\u20131886 wikariuszem by\u0142 ks. J. Jab\u0142o\u0144ski, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel i redaktor pisma Warmiak<\/em>.<\/p>\n

D\u0142ugoletnim proboszczem w Bart\u0105gu by\u0142 ksi\u0105dz Langkau, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 zastrzelony przez rosyjskich \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Kiedy ranem 22 stycznia 1945 r. \u017co\u0142nierze radzieccy wkroczyli do Bart\u0105ga, zajechali na podw\u00f3rze plebanii. Podpalili stodo\u0142\u0119. W tym czasie niekt\u00f3rzy mieszka\u0144cy schronili si\u0119 w piwnicy plebanii, a wszystkie drzwi wej\u015bciowe zamkni\u0119to na klucz. Gdy Rosjanie zastukali do drzwi, otworzy\u0142 je ks. Langkau, kt\u00f3ry by\u0142 proboszczem w Bart\u0105gu 32 lata. Gdy ksi\u0105dz stan\u0105\u0142 w progu, nie pad\u0142o \u017cadne s\u0142owo, \u017cadne pytanie, ale natychmiast pad\u0142 strza\u0142. Badanie wykaza\u0142o, \u017ce zabi\u0142y go dwa strza\u0142y w serce. Rzucony w stron\u0119 jego g\u0142owy granat nie eksplodowa\u0142.
\nGdy ks. Otto Langkau zmar\u0142, chciano go pochowa\u0107 na cmentarzu, jednak Rosjanie na to nie pozwolili. Zaj\u0119li plebani\u0119 i urz\u0105dzili w niej swoj\u0105 komendantur\u0119.
\nW nast\u0119pn\u0105 niedziel\u0119, 28 stycznia 1945 r., zosta\u0142 pochowany w ko\u015bciele. Rok p\u00f3\u017aniej trumn\u0119 z cia\u0142em kap\u0142ana wykopano, by w \u015bwi\u0119to Matki Bo\u017cej Bolesnej, po mszy \u015bw. \u017ca\u0142obnej odprawionej przez ks. Edwarda Barkowskiego, pochowa\u0107 cia\u0142o ks. Langkau na miejscowym cmentarzu.<\/p>\n

Ks. Otto Langkau z wielk\u0105 otwarto\u015bci\u0105 odnosi\u0142 si\u0119 do polskich i niemieckich Warmiak\u00f3w. Dlatego odprawia\u0142 nabo\u017ce\u0144stwa i g\u0142osi\u0142 kazania zar\u00f3wno w j\u0119zyku polskim jak i niemieckim. Wynika\u0142o to z tego, i\u017c rozumia\u0142 konieczno\u015b\u0107 godnego wsp\u00f3\u0142\u017cycia Niemc\u00f3w i Polak\u00f3w. Jako proboszcz parafii w Bart\u0105gu wznowi\u0142 w 1917 r. dzia\u0142alno\u015b\u0107 Bractwa Opatrzno\u015bci Bo\u017cej, do kt\u00f3rego w ci\u0105gu kilku lat wst\u0105pi\u0142o ponad 6 tys. os\u00f3b. Ze wzgl\u0119du na rozrastaj\u0105c\u0105 si\u0119 parafi\u0119 rozbudowa\u0142 istniej\u0105cy ko\u015bci\u00f3\u0142 i przeprowadzi\u0142 niezb\u0119dne remonty<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

22 lutego 2025 roku cz\u0142onkowie Ko\u0142a Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Lasu i Militari\u00f3w LOK przy ATW w Olsztynie odwiedzili wie\u015b Bart\u0105g, le\u017c\u0105c\u0105 kilka km od Olsztyna. G\u0142\u00f3wnym celem by\u0142o zwiedzenie pi\u0119knego ko\u015bcio\u0142a. Byli\u015bmy tam ju\u017c kilka lat temu, ale teraz pad\u0142a taka propozycja od cz\u0142onk\u00f3w Ko\u0142a, kt\u00f3rzy wtedy nie mogli uczestniczy\u0107.   Przewodnikiem by\u0142 prezes Ko\u0142a Anatol Leszczy\u0144ski, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,9,17,5],"tags":[],"class_list":["post-9278","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii","category-ciekawostki","category-edukacja-w-terenie","category-wycieczki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9278","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9278"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9278\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9294,"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9278\/revisions\/9294"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9278"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9278"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9278"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}