{"id":9703,"date":"2025-10-27T07:49:20","date_gmt":"2025-10-27T06:49:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/?p=9703"},"modified":"2025-10-27T08:32:09","modified_gmt":"2025-10-27T07:32:09","slug":"pamietamy-wspominamy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/?p=9703","title":{"rendered":"Pami\u0119tamy…..wspominamy"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Pocz\u0105tek listopada to w polskiej tradycji czas zadumy, odwiedzania grob\u00f3w bliskich i wspominania zmar\u0142ych. Nasze my\u015bli kierujemy w\u00f3wczas do przesz\u0142o\u015bci i do ludzi, kt\u00f3rzy kiedy\u015b byli z nami. Wp\u0142yw na to maj\u0105 dwa \u015bwi\u0119ta. 1 listopada\u2013 to uroczysto\u015b\u0107 Wszystkich \u015awi\u0119tych. Dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej obchodzimy Dzie\u0144 Zaduszny (\u015awi\u0119to Zmar\u0142ych).<\/h3>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Cz\u0142onkowie Ko\u0142a Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Lasu i Militari\u00f3w LOK przy ATW w Olsztynie, 25.10.2025r. odwiedzili cmentarz przy ulicy Poprzecznej, na kt\u00f3rym s\u0105 pochowani nasi przyjaciele z Ko\u0142a. Barbara Janowska zmar\u0142a 08.10.2023r, Marek Sachnowski zmar\u0142 17.11.2017r, Wacek Fiedoruk zmar\u0142 30.12.218r, Bogus\u0142aw Szut zmar\u0142 31.05.2021r, Antoni Jarczyk zmar\u0142 07.08.2025r.<\/strong><\/p>\n

Na grobach zapalili\u015bmy znicze, pami\u0119tamy naszych Przyjaci\u00f3\u0142, z kt\u00f3rymi chodzili\u015bmy w soboty na le\u015bne rajdy, wyje\u017cd\u017cali\u015bmy na wycieczki, brali\u015bmy udzia\u0142 w konkursach, zawodach strzeleckich. Teraz pozosta\u0142a pustka. <\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>Jak co roku przed 1 listopada piel\u0119gnujemy i odwiedzili\u015bmy r\u00f3wnie\u017c bezimienne groby i mogi\u0142y le\u015bne w tym\u00a0 mogi\u0142y poleg\u0142ych \u017co\u0142nierzy z czasu I, II Wojny \u015awiatowej? Dla uczczenia pami\u0119ci\u00a0 na tych grobach palimy znicze pami\u0119ci.<\/strong><\/p>\n

Przygotowuj\u0105c informacj\u0119 z tego wydarzenia znalaz\u0142am w internecie wiele stron dotycz\u0105cych \u015awi\u0119ta Zmar\u0142ych. My\u015bl\u0119, \u017ce jest to ciekawe, a wi\u0119c :<\/p>\n

Sk\u0105d wywodzi si\u0119 tradycja wspominania zmar\u0142ych i jak kultywowali j\u0105 nasi przodkowie?<\/em><\/h3>\n

\u015amier\u0107 nie jest ko\u0144cem<\/strong><\/em><\/h3>\n

Korzenie uroczysto\u015bci ku czci zmar\u0142ych si\u0119gaj\u0105 w Europie czas\u00f3w przedchrze\u015bcija\u0144skich, gdy Celtowie, S\u0142owianie i Germanie organizowali je, i to w\u0142a\u015bnie jesieni\u0105. Nie dotyczy to wy\u0142\u0105cznie Starego Kontynentu. Przyjmuje si\u0119, \u017ce na ca\u0142ym \u015bwiecie zwyczaje zaduszkowe nawi\u0105zuj\u0105 do pradawnych \u017ca\u0142obnych uroczysto\u015bci poga\u0144skich, niekiedy z elementami obrz\u0119dowo\u015bci przedchrze\u015bcija\u0144skiej. Wywodz\u0105 si\u0119 one z przekonania, obecnego we wszystkich krajach, \u017ce \u015bmier\u0107 nie jest ko\u0144cem, a jedynie przej\u015bciem do innego, lepszego \u015bwiata. Wierze w \u017cycie pozagrobowe, aktywno\u015b\u0107 dusz, powr\u00f3t zmar\u0142ych na ziemi\u0119 towarzyszy\u0142y i towarzysz\u0105 liczne obrz\u0119dy, okazuj\u0105ce szacunek zmar\u0142ym i utrwalaj\u0105ce pami\u0119\u0107 o nich. Celem tych rytua\u0142\u00f3w jest tak\u017ce pozyskanie przychylno\u015bci zmar\u0142ych przodk\u00f3w, kt\u00f3rzy, wed\u0142ug wierze\u0144, wp\u0142ywaj\u0105 na pomy\u015blno\u015b\u0107 lub niepowodzenie \u017cyj\u0105cych.<\/strong><\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Tradycja chrze\u015bcija\u0144ska<\/strong><\/em><\/h3>\n

 <\/p>\n

W tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej, kt\u00f3ra z biegiem lat wypiera\u0142a poga\u0144skie zwyczaje, Dzie\u0144 Zaduszny wywodzi si\u0119 z praktyk wczesno\u015bredniowiecznych mnich\u00f3w \u2013 nabo\u017ce\u0144stw odprawianych corocznie w r\u00f3\u017cnych klasztorach za zmar\u0142ych wsp\u00f3\u0142braci. Pod koniec X wieku Odylon, opat klasztoru benedykty\u0144skiego w Cluny we Francji, wyznaczy\u0142 na 2 listopada dzie\u0144 obowi\u0105zkowych modlitw za wszystkich wiernych zmar\u0142ych. Od benedyktyn\u00f3w zwyczaj ten przej\u0119\u0142y inne zakony. W XII wieku wprowadzili go w swoich klasztorach polscy cystersi.<\/strong><\/em><\/p>\n

W 1311 roku, decyzj\u0105 Stolicy Apostolskiej, wprowadzono Dzie\u0144 Zaduszny do kalendarza oraz liturgii rzymskiej i stopniowo upowszechniono w ca\u0142ym Ko\u015bciele katolickim.<\/strong><\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Zaduszki w Polsce i dzie\u0142o Mickiewicza<\/strong><\/em><\/h3>\n

 <\/p>\n

Jak\u017ce d\u0142ug\u0105 i bogat\u0105 tradycj\u0119 maj\u0105 Zaduszki w Polsce. Na naszych ziemiach obrz\u0119dy ku czci zmar\u0142ych przodk\u00f3w r\u00f3wnie\u017c si\u0119gaj\u0105 czas\u00f3w przedchrze\u015bcija\u0144skich i poga\u0144skich zwyczaj\u00f3w. Wystarczy przywo\u0142a\u0107 praktyk\u0119 zapalania ognia na grobach bliskich. Wywodzi si\u0119 ona z przedchrze\u015bcija\u0144skich czas\u00f3w, w kt\u00f3rych na mogi\u0142ach, w obej\u015bciach i rozstajach dr\u00f3g rozpalano ogniska. Chrust na nie zbierano przez ca\u0142y rok. Tradycja ta wynika z wiary, \u017ce p\u0142omienie ogrzewaj\u0105 dusze b\u0142\u0105kaj\u0105ce si\u0119 po ziemi i chroni\u0105 przed z\u0142ymi mocami.<\/strong><\/em><\/p>\n

Innym zwyczajem, bardzo znanym w przesz\u0142o\u015bci na polskich ziemiach wschodnich, by\u0142o urz\u0105dzanie uczt, kt\u00f3re odbywa\u0142y si\u0119 albo w domach, albo na grobach. Istot\u0105 tych obrz\u0119d\u00f3w by\u0142o obcowanie \u017cywych z umar\u0142ymi, kt\u00f3rzy na pewien czas powracaj\u0105 do siedzib z czas\u00f3w swojego \u017cycia. Zwyczaj ten, nazywany dziadami, sta\u0142 si\u0119 inspiracj\u0105 dla Adama Mickiewicza do stworzenia wybitnego dzie\u0142a \u201eDziady\u201d. Ludowy obrz\u0119d jest pi\u0119knie opisany w drugiej cz\u0119\u015bci, kt\u00f3rej centralnym motywem s\u0105 sceny wzywania dusz podczas wiejskiego zgromadzenia, odbywaj\u0105cego si\u0119 w opuszczonej kaplicy na cmentarzu.<\/strong><\/em><\/p>\n

W Polsce zachodniej pod ko\u015bcio\u0142y i na cmentarze przynoszono jedzenie, kt\u00f3re rozdawano \u017cebrakom (dziadom ko\u015bcielnym), prosz\u0105c ich o modlitw\u0119 za zmar\u0142ych z rodziny ofiaruj\u0105cego. Wierzono bowiem, \u017ce duch przodka mo\u017ce przybra\u0107 posta\u0107 dziada. Przez to, modlitwa \u017cebraka uwa\u017cana by\u0142a za wyj\u0105tkowo skuteczn\u0105.<\/strong><\/em><\/p>\n

Bardzo wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w obrz\u0119dach zadusznych odgrywa\u0142a noc z pierwszego na drugiego listopada. W ca\u0142ej Polsce uwa\u017cano, \u017ce tej nocy powracaj\u0105 na ziemi\u0119 dusze zmar\u0142ych, kt\u00f3re a\u017c do wschodu s\u0142o\u0144ca b\u0142\u0105kaj\u0105 si\u0119 po rozstajnych drogach i cmentarzach. Szukaj\u0105 pomocy i modlitwy. Na Opolszczy\u017anie twierdzono, \u017ce duchy zmar\u0142ych dzieci powracaj\u0105 noc\u0105 jako ptaki i w Dzie\u0144 Zaduszny siadaj\u0105 na ga\u0142\u0119ziach, obserwuj\u0105c procesj\u0119 na cmentarzu.<\/strong><\/em><\/p>\n

Tej nocy, nawet jeszcze w dziewi\u0119tnastowiecznej Polsce, nie wychodzono z domu, unikano podr\u00f3\u017cy, nie odwiedzano s\u0105siad\u00f3w. Wierzono bowiem, \u017ce w okolicy strasz\u0105 umarli. W niekt\u00f3rych regionach zamykano tej nocy karczmy. Zakazane by\u0142y muzyka i \u015bpiewy, aby czyhaj\u0105ce na dusze diab\u0142y nie porwa\u0142y bawi\u0105cych si\u0119 ludzi do swojego ta\u0144ca, na wieczne pot\u0119pienie.<\/strong><\/em><\/p>\n

Nie zbli\u017cano si\u0119 zw\u0142aszcza do ko\u015bcio\u0142a, gdy\u017c zmarli ksi\u0119\u017ca mieli odprawia\u0107 tam msze dla innych zmar\u0142ych.<\/strong><\/em><\/p>\n

Jeszcze na pocz\u0105tku XX wieku w niekt\u00f3rych regionach Polski przygotowywano w wiecz\u00f3r zaduszkowy potrawy i alkohol, kt\u00f3re zostawiano przy progu dla zmar\u0142ych. Wiecz\u00f3r i noc z pierwszego na drugiego listopada obfitowa\u0142y w wiele zakaz\u00f3w. Nie wolno by\u0142o m.in. klepa\u0107 mas\u0142a, ci\u0105\u0107 sieczki, r\u0105ba\u0107 drewna, depta\u0107 kapusty, zamiata\u0107, maglowa\u0107, szy\u0107, tka\u0107 i prz\u0105\u015b\u0107, wylewa\u0107 pomyj i spluwa\u0107. Zanim usiad\u0142o si\u0119 na krze\u015ble lub \u0142awie, nale\u017ca\u0142o najpierw na ni\u0105 dmuchn\u0105\u0107, aby niechc\u0105cy nie przysi\u0105\u015b\u0107 na zajmuj\u0105cym to miejsce niewidzialnym przybyszu. Dusze zmar\u0142ych nawiedza\u0142y bowiem miejsca, w kt\u00f3rych przebywa\u0142y za \u017cycia.<\/strong><\/em><\/p>\n

Obecnie pocz\u0105tek listopada to przede wszystkim wizyty na cmentarzach, zapalanie zniczy i wspominanie bliskich zmar\u0142ych w rodzinnym gronie. Warto przy tej okazji tak\u017ce porozmawia\u0107 o tradycjach i zwyczajach, odnosz\u0105cych si\u0119 do Zaduszek w danym regionie. To cz\u0119sto ciekawe obrz\u0119dy, kt\u00f3re obecnie odchodz\u0105 w zapomnienie, a kt\u00f3re warto zna\u0107 i zachowa\u0107 w pami\u0119ci.<\/strong><\/em><\/p>\n

<\/h3>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pocz\u0105tek listopada to w polskiej tradycji czas zadumy, odwiedzania grob\u00f3w bliskich i wspominania zmar\u0142ych. Nasze my\u015bli kierujemy w\u00f3wczas do przesz\u0142o\u015bci i do ludzi, kt\u00f3rzy kiedy\u015b byli z nami. Wp\u0142yw na to maj\u0105 dwa \u015bwi\u0119ta. 1 listopada\u2013 to uroczysto\u015b\u0107 Wszystkich \u015awi\u0119tych. Dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej obchodzimy Dzie\u0144 Zaduszny (\u015awi\u0119to Zmar\u0142ych). \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Cz\u0142onkowie Ko\u0142a Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Lasu i Militari\u00f3w LOK […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,9,2],"tags":[],"class_list":["post-9703","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii","category-ciekawostki","category-rajdy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9703","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9703"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9703\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9708,"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9703\/revisions\/9708"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9703"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9703"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.milosnicylasu.olsztyn.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9703"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}