W odległości około 30 km od Olsztyna, w gminie Barczewo, położona jest wieś Bartołty Wielkie z zabytkowym kościołem. Powstał on w miejscu drewnianej świątyni z XIV w., która nie przetrwała próby czasu. Początki murowanej budowli sięgają XVI w. Z tamtych czasów zachowały się oryginalne elementy korpusu świątyni. W późniejszych latach kilka razy przechodziła ona renowacje i była rozbudowywana. Wydarzeniem, które położyło się cieniem na dziejach kościoła był wielki pożar, który strawił budowlę w pierwszej połowie XVII w. Świątynię jednak odbudowano, a pod koniec XIX w. dostawiono do niej murowaną, strzelistą wieżę w miejsce wcześniejszej drewnianej. Najbardziej wyróżniającym się elementem salowej budowli jest niższe od głównej części kościoła prezbiterium.
We wnętrzu można obejrzeć barokowy ołtarz główny z 1700 r., zdobioną ambonę w stylu rokokowym, drewniany strop z XVIII w. czy płytę nagrobną z pierwszej połowy XVII w. Przy świątyni zachował się cmentarz przykościelny.
Ciekawym obiektem do zwiedzania okazała się również świątynia luterańska w Raszągu. Rasząg to wieś położona na Warmii, w powiecie olsztyńskim, w gminie Biskupiec. Leży nad jeziorem o tej samej nazwie. Zlokalizowana jest około 10 km od Biskupca oraz 22 km od Pasymia. Kościół ewangelicki w stylu neoromańskim wybudowano w 1925 roku przy użyciu kamienia polnego..
Jednonawowa świątynia przypominająca nieco niewielki zameczek posiada wieżę ze stożkowym hełmem. Dwuspadowy dach pokryty jest czerwoną dachówką. Wnętrze kościoła jest skromne, ale również warte uwagi. Błękitne ściany pięknie komponują się w ciemnoniebieskim sklepieniem kopuły nad prezbiterium.
Obiekt skrywa zabytkowe organy oraz miedzioryt z 1858 roku. Obok kościoła znajduje się malutki cmentarz.
Niegdyś w Raszągu nie brakowało ewangelików, a kościół przy każdym nabożeństwie zapełniał się wiernymi. W świątyni nadal funkcjonuje parafia ewangelicka, choć już nie tak popularna. Nabożeństwa odbywają się w 1, 3 oraz 5 niedzielę miesiąca o godz. 13.30. Wtedy można zobaczyć wnętrza świątyni.
